Category Archives: Διάλογος με ιατρούς

CCSVI in Athens: part 2 – Dr. Tsamopoulos

Σας διαθέτω την ανταπόκριση του γιατρού σχετικά με τη ΧΕΝΦΑ.  Τον ευχαριστούμε για τον χρόνο του και για τον κόπο του.

Έπειτα από την πραγματοποίηση αξιοσημείωτου αριθμού ενδοαυλικών αντιμετωπίσεων ασθενών με ΧΕΝΦΑ από την ομάδα μας και με την ευκαιρία της πρόσφατης διαδικτυακής μας παρουσίας (www.ccsviathens.com), θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τα μέχρι σήμερα συμπεράσματά μας καθώς και το επιστημονικό μας έργο.

Στα πλαίσια των ερευνητικών μας δραστηριοτήτων, τον περασμένο Σεπτέμβριο παρουσιάσαμε στο συνέδριο του Εuropean Society of Minimally Invasive Neurological Therapy (ESMINT) στη Νίκαια της Γαλλίας, τη συνδυαστική προσέγγιση υδροστατικών και ανοσολογικών παραγόντων στα πλαίσια της συσχέτισης της ΧΕΝΦΑ με το λεμφαγγειακό σύστημα. Ένα μήνα αργότερα, σε συνέδριο που διοργανώθηκε από το ερευνητικό ίδρυμα Welcome Trust του Λονδίνου (έτος ιδρύσεως 1936), παρουσιάσαμε, στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη των Ηνωμένων Πολιτειών, το γενετικό συσχετισμό με την ενδοαυλική αντιμετώπιση, εργασία που προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. 

Όσον αφορά στο επιστημονικό μας έργο, τον τελευταίο ενάμιση χρόνο στην Ελλάδα, έχουμε πραγματοποιήσει 50 περιστατικά, ενώ στο Μιλάνο περισσότερα από 250 τα τελευταία τρία χρόνια. Οι επεμβάσεις μας ήταν επιτυχείς κατά 99% σε τεχνικό επίπεδο, η βελτίωση ορισμένων κλινικών συμπτωμάτων ήταν άμεση σε ποσοστό 80%, ενώ σε ένα ποσοστό 55-60 % τα αποτελέσματα διατηρήθηκαν ακόμη και μετά την πάροδο είκοσι μηνών. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν παρατηρήθηκε καμία περιεπεμβατική ή μετεπεμβατική επιπλοκή. 

Όπως είχαμε πρώτα ανακοινώσει μέσω της ιστοσελίδας σας, η εφαρμογή του ενδοαυλικού υπερήχου (IVUS) στους ασθενείς με ΧΕΝΦΑ, εδώ και ένα χρόνο πραγματοποιείται και στην Ελλάδα από την ομάδα μας. Η χρήση του, καθορίζεται σύμφωνα με τις ενδείξεις της διαγνωστικής ψηφιακής φλεβογραφίας. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να αναφέρω πως το διαγνωστικό αγγειογραφικό πρωτόκολλο, το οποίο εφαρμόζουμε από το πρώτο κιόλας περιστατικό, περιλαμβάνει ενδελεχή έλεγχο και αιμοδυναμικό συσχετισμό ευρημάτων, από τη λαγόνιο, ανιούσα οσφυϊκή και αριστερή νεφρική φλέβα έως τους σιγμοειδείς κόλπους του εγκεφάλου.

Η μέχρι σήμερα εφαρμογή του IVUS έχει συμβάλλει καθοριστικά στη λεπτομερή ανάλυση αγγειακών αλλοιώσεων ιδιαίτερα της αζύγου φλεβός, ορισμένες εκ των οποίων δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστούν και να αναλυθούν με άλλη μέθοδο, εξ αιτίας κυρίως της φυσιολογίας. Εξίσου σημαντική είναι η συμβολή του IVUS στην επιλογή και παραμετροποίηση της κατάλληλης κάθε φορά τεχνικής αντιμετώπισης των φλεβικών αυτών ανωμαλιών, με άριστα αποτελέσματα. Το πρωτόκολλο που ακολουθούμε κατά τη χρήση του συστήματος IVUS έχει καθοριστεί σε συνεργασία με τον Senior Τechnician για IVUS του μεγαλύτερου Θωρακοχειρουργικού Κέντρου στην Ευρώπη.

Σε απάντηση στο ιστολόγιό σας αναφορικά με τη σχέση κόστους επέμβασης και αριθμού αγγειοπλαστικών, θέλουμε να διαβεβαιώσουμε ότι, όπως είναι γνωστό, αποτελεί πάγια θέση μας να παρέχουμε το χαμηλότερο δυνατόν κόστος. Ενώ σε περίπτωση που στο απώτερο μέλλον χρειαστεί επανάληψη της ενδοαυλικής αντιμετώπισης, το κόστος θα είναι σαφώς πιο χαμηλό από το αρχικό.

Τέλος, σχετικά με ερώτησή σας για το διαγνωστικό επανέλεγχο, θα ήθελα να σας ενημερώσω πως σε κάθε περιστατικό θα γίνεται συνεκτίμηση από την ομάδα μας των υπερηχογραφικών ευρημάτων με την κλινική εικόνα του ασθενούς και θα αξιολογείται εάν κρίνεται σκόπιμη περαιτέρω διερεύνηση και με διαγνωστική φλεβογραφία.

Στο σημείο αυτό, επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω ότι ο υπερηχογραφικός έλεγχος, που βασίζεται πάντα στο πιο πρόσφατο διεθνές πρωτόκολλο, πραγματοποιείται από τον κύριο Νικόλαο Λιάση και να τονίσω ότι είναι ο ιατρός με τη μεγαλύτερη εμπειρία στη διάγνωση της ΧΕΝΦΑ, καθώς και τις περισσότερες ιατρικές διαπιστεύσεις διεθνώς, ενώ είναι και ένας εκ των ιδρυτών του ISNVD (International Society for Neurovascular Disease). 

Με εκτίμηση,

Ν.Γ.Τσαμόπουλος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Δ/ντης Τμήματος Επεμβατικής Νευροακτινολογίας

Νοσοκομείου Mediterraneo

www.ccsviathens.com

Τα τρία μαγικά S

Χάρηκα που είδα ότι οι Schelling, Scholbach και Sclafani ξεκίνησαν μία πάρα πολύ ωραία κουβέντα, μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, για τη σημασία του Nutcracker στη σκλήρυνση και τη συνεισφορά του στην προοδευτική εξέλιξη της νόσου.  Χτες ο Prof. Scholbach με ενημέρωσε πως έστειλε μήνυμα επί τούτου και στον Zamboni, και σήμερα ο Dr. Sclafani μου κοινοποίησε τη δική του απάντηση στους προαναφερθέντες.  Από το μήνυμα του τελευταίου, αξίζει να σας μεταφέρω σε μετάφραση την εργασία που επισυνάπτει προς τον Scholbach, σχετικά με τα στεντ, τις φλέβες που διαφεύγουν της διάγνωσης στη φλεβογραφία και τη συμφόρηση της σπονδυλικής στήλης.

“Σας παρουσιάζω μία περίπτωση μακρόχρονης (πέραν της τριετίας) λειτουργικότητας του στεντ σε ασθενή.  Αν και η περίπτωσή της είναι ενδιαφέρουσα κυρίως για το στεντ, προκύπτουν και άλλα σημαντικά ζητήματα στην ίδια ασθενή.

Η ασθενής για την οποία μιλώ είναι 37 χρονών, διαγνωσμένη με την υποτροπιάζουσα μορφή της σκλήρυνσης από το 2004.  Παραμένει στην υποτροπιάζουσα μορφή, καθώς είχε τρεις επιδεινώσεις μέσα στη διετία.

Η μεγαλύτερή της αναπηρία ήταν η αδυναμία του δεξιού ποδιού, η οποία συνοδευόταν από σπαστικότητα, τέτοια που το γόνατο παρέμενε σχεδόν άκαμπτο.  Η αδυναμία ήταν εντονότερη στο πάνω μέρος του ποδιού: τα αντανακλαστικά των γοφών και των γονάτων ήταν αδύναμα και στα δύο πόδια, αλλά πολύ πιο αδύναμα στο δεξί πόδι.  Ελλείματα στην αίσθηση αφορούσαν τα μουδιάσματα των πελμάτων και του δεξιού χεριού.  Είχε επιπλέον κόπωση και δυσανεξία στη ζέστη, καθώς και επιτακτική ούρηση.

Είχε κάνει ήδη δύο αγγειοπλαστικές πριν τη συναντήσω.

Η πρώτη αγγειοπλαστική ήταν το καλοκαίρι του 2009: στενώσεις στην περιοχή J3 σε αμφότερες τις σφαγίτιδες, που αντιμετωπίστηκαν με στεντ.  Υπήρχε σημαντικός πόνος για τρεις μήνες μετά τα στεντ, όμως δεν υπήρξαν επιπλοκές, όπως βλάβη κάποιου νεύρου.  Δεν υπήρξε ούτε θρόμβωση.  Η ασθενής είχε σημειώσει τότε δραματικές βελτιώσεις στη σπαστικότητα και την επιτακτική ούρηση.  Αφότου συνέλαβε όμως το πρώτο της παιδί, χάθηκε κάθε βελτίωση.

Έκανε δεύτερη φλεβογραφία με IVUS το 2011.  Τότε, έκανε αγγειοπλαστική ξανά και στις δύο σφαγίτιδες, και μία επιπλέον αγγειοπλαστική στην άζυγο.  Η όλη επέμβαση δεν κράτησε περισσότερο από 30 λεπτά.  Και αυτή η επέμβαση της έφερε οφέλη στη σπαστικότητα και την επιτακτική ούρηση, τα οποία όμως χάθηκαν όταν απέκτησε το δεύτερό της παιδί.

Ο υπέρηχος διέγνωσε και πάλι CCSVI: είχε τρία θετικά κριτήρια, δηλαδή παλινδρόμηση στη σφαγίτιδα σε οριζόντια και κάθετη θέση, παλινδρόμηση στις εν τω βάθει φλέβες του εγκεφάλου και μία τουλάχιστο ενδοαυλιακή ανωμαλία (septum) στη δεξιά σφαγίτιδα, καθώς και ακίνητες βαλβίδες και στις δύο σφαγίτιδες.

Όταν την ανέλαβα μετά και τη δεύτερή της επέμβαση, ξεκίνησα πρώτα να δω σε τί κατάσταση ήταν τα στεντ στις σφαγίτιδες.

Στη δεξιά σφαγίτιδα, είχε προκύψει στένωση εσωτερικά του στεντ (in-stent stenosis), με μείωση της διατομής του αγγείου.  Ο IVUS έδειξε πως υπήρχαν ακίνητες και ελάχιστα ενεργές, σφιχτές βαλβίδες στη βάση της σφαγίτιδας, καθώς και μία περιοχή που περιείχε υγρό δεξιά μέσα στη σφαγίτιδα.  Το τελευταίο αποδείχθηκε πως ήταν septum.  Έγινε αγγειοπλαστική, και ενώ οι βαλίδες άνοιξαν, το septum έμεινε ανεπηρέαστο.  Επανέλαβα την αγγειοπλαστική, και ενώ η ροή ομαλοποιήθηκε κάπως, η ανώμαλη δομή, σαν όγκος μέσα στη φλέβα, παρέμενε εκεί.

Προχώρησα στην αριστερή σφαγίτιδα.  Και εκεί η περιοχή εσωτερικά του στεντ είχε στενώσει.  Έκανα αγγειοπλαστική σε εκείνο το σημείο, βελτιώθηκε η ροή, αλλά δεν εξαλείφθηκε η στένωση τελείως.  Υπέθεσα πως υπάρχει και συμπίεση από οστό εξωτερικά.  Στο κατώτερο μέρος της σφαγίτιδας ελέγχθησαν οι βαλβίδες.  Η διάμετρος της αριστερής σφαγίτιδας ήταν πολύ μεγαλύτερη από το άνοιγμα στην περιοχή των βαλβίδων.  Η αγγειοπλαστική των βαλβίδων επιβεβαίωσε τη στένωση.

Η άζυγος ήταν εξίσου προβληματική.  Το σκιαγραφικό δεν έρεε προς την άνω κοίλη φλέβα, αλλά παλινδρομούσε προς τις κοιλιακές φλέβες.  Δεύτερη απεικόνιση: υπάρχει παλινδρόμηση στη συμβολή αζύγου και ημιαζύγου.  Τρίτη απεικόνιση: παλινδρόμηση στο σπονδυλικό πλέγμα και την κάτω κοίλη φλέβα.

Διάγνωση: σοβαρό πρόβλημα απορροής της αζύγου.  Ο IVUS βρίσκει μία ακίνητη βαλβίδα στο τόξο της αζύγου, που θεραπεύτηκε με αγγειοπλαστική.  Το αποτέλεσμα ήταν γρήγορη ροή, χωρίς παλινδρόμηση.

Η ασθενής είχε επίσης υποπλασία της ανιούσας οσφυικής φλέβας.

Η ασθενής είχε και συμπίεση της αριστερής νεφρικής φλέβας (Nutcracker), με παλινδρόμηση αίματος στη φλέβα της ωοθήκης και την ανιούσα οσφυική.  Η εγκεφαλονωτιαία απορροή του αίματος επιδεινώνεται όταν υπάρχει Nutcracker, γιατί επιπλέον 550 ml αίματος (του νεφρού) ζητούν εναλλακτικές οδούς απομάκρυνσης.

Η ροή της αριστερής νεφρικής φλέβας, 550 ml το λεπτό, είναι μεγαλύτερη και από τη ροή της αζύγου και της ανιούσας οσφυικής φλέβας ταυτόχρονα.  Στην ασθενή αυτή, που είχε στενώσεις και στην άζυγο, και στην οσφυική, καταλαβαίνει κανείς πως η συνεισφορά της αριστερής νεφρικής φλέβας είναι δραματική.

Η στένωση της νεφρικής θεραπεύτηκε με στεντ.  Η αγγειοπλαστική με μπαλόνι είναι αναποτελεσματική, λόγω εξωτερικής συμπίεσης.

Σε αντίθεση με τις σφαγίτιδες φλέβες, στις οποίες βάζουμε στεντ με μεγάλη απροθυμία, το στεντ στη νεφρική φλέβα είναι η μόνη ενδεδειγμένη μέθοδος αποκατάστασης της ροής.

Τί έμαθα μετά από αυτό το περιστατικό:

  1. τα στεντ μπορούν να παραμείνουν λειτουργικά για χρόνια, χωρίς να μετακινηθούν από τη θέση τους.  Πιθανόν όμως να συμπιεστούν ή προκαλέσουν μικρή στένωση εσωτερικά τους.
  2. η αντιμετώπιση του in-stent stenosis είναι σχετικά απλή (εδώ έγινε με αγγειοπλαστική)
  3. χρειάστηκαν δύο φλεβογραφίες και δύο IVUS μέχρι να βρεθεί η ανωμαλία της αζύγου
  4. το σύνδρομο Nutcracker δεν αναγνωρίστηκε από κανέναν από τους προηγούμενους δύο γιατρούς
  5. τα septum είναι πολύ δύσκολα στη θεραπεία.  Το μόνο που κάνει η αγγειοπλαστική είναι να τα σπρώχνει προς το τοίχωμα της φλέβας
  6. ενώ τα στεντ χρησιμοποιούνται με απροθυμία στις έσω σφαγίτιδες φλέβες, η χρήση στεντ στη νεφρική φλέβα είναι υποχρεωτική σε αυτή την περίπτωση”

Και εδώ τελειώνει το κείμενο του Sclafani.

Δείτε τί ζητήματα προέκυψαν από την ασθενή του Sclafani σήμερα: έκανε δύο αγγειοπλαστικές, αλλά διόρθωσε μόνο προβλήματα στις σφαγίτιδες, και αυτά όχι ολοκληρωμένα.  Στν τρίτη αγγειοπλαστική, διορθώθηκαν, εκτός από τα παλιά στεντ, οι βαλβίδες των σφαγίτιδων, η άζυγος, που είχε διαφύγει τελείως της διάγνωσης, εντοπίστηκε υποπλασία σε οσφυική φλέβα και θεραπεύτηκε και η νεφρική φλέβα.

Σκεφτείτε αυτό το περιστατικό, που μας εξηγεί πολύ καλά γιατί κάποιος μπορεί να συνεχίζει να επιδεινώνεται μετά την αγγειοπλαστική: το πρώτο που πρέπει να αποκλείσουμε είναι αυτός ο ασθενής να έχει μείνει υποδιαγνωσμένος ή να επαναστένωσε γρήγορα.

Ο Schelling είναι ο καλύτερος νευρολόγος που είχα ποτέ: χωρίς να πάρει δεκάρα, διαβάζει μαγνητικές και φλεβογραφίες ασθενών και κάνει διαγνώσεις.  Αν ζαλίζεσαι, αυτός κοιτάει καλύτερα τη φλεβογραφία για να βγάλει άκρη, και δε μετράει απλά εστίες, λέγοντας “έλα μωρέ, η ζάλη σου μπορεί να είναι άσχετη από τη σκλήρυνση.  150 ευρώ”.  Ο Sclafani είναι ο δεύτερος καλύτερος νευρολόγος μου.  Του λες τί σου είπε ο Schelling, και αυτός πάει να το βρει να το διορθώσει.  Εντάξει, όχι δωρεάν αυτός, αλλά αλίμονο αν σκεφτόμουν το αντίτιμο της πραγματικής βοήθειας που μου δίνει.  Οι δυο τους με έχουν σχεδόν πείσει για το στεντ στη νεφρική φλέβα.  Λέω να το βάλω.  Ταυτόχρονα, θα χαρώ να δω πώς θα βοηθήσει η ασπιρίνη και η θεωρία του Scholbach ασθενείς που θέλουν να κερδίσουν χρόνο στη σκλήρυνση, ή ασθενείς που έχουν μόνο Nutcracker και όχι CCSVI/MS.

Και τώρα λέω να πάω για μία βουτιά στα βαθιά.

Multiple Stenoses

Με χαρά σας παρουσιάζω την ασθένεια, όπως θα έπρεπε να λέγεται.

Ο Dr. Scholbach όπως υποσχέθηκε τηλεφώνησε και άφησε κάποια από τα καλύτερα νέα που θα μπορούσαμε να ακούσουμε, όταν έχεις από τη μία μεριά τον Baracchini να φωνάζει “επιτέλους, σταματήστε τις επεμβάσεις” και από την άλλη τον κάθε νευρολόγο να σε κοιτάει με οίκτο που τόλμησες να συνδέσεις τις ημικρανίες σου άμεσα με τη σκλήρυνση, και μετά τη σκλήρυνση άμεσα με το CCSVI – (“το καημένο το κορίτσι, αν έπαιρνε avonex θα ήταν καλύτερα…Ας προσπαθήσω να πείσω τους γονείς της ή τον άντρα της”).

Ευτυχώς, αγαπητοί αναγνώστες, δεν είμαστε τρελοί, και μας το λέει ένας γιατρός που ούτε νευρολόγος ούτε επεμβατικός είναι – νομίζω πως είναι παιδοακτινολόγος.

Η γερμανική υπακοή στη λογική, όπως κατάλαβα από τον λόγο του, αλλά και το καθήκον πως “πρέπει πρώτα από όλα να προστατεύω τον ασθενή” συνθέτουν το προφίλ του γιατρού, που ξόδεψε μισή ώρα σε τηλεφωνική συνομιλία – και είμαι σίγουρη πως θα μπορούσε να μιλάει πολύ περισσότερο, γιατί μιλούσε με πολύ ζήλο γι αυτό.

Έχω μπροστά μου ένα κατεβατό σημειώσεις.  Μιλούσαμε, και έγραφα ταυτόχρονα.  Θα με συγχωρέσετε για την πρόχειρη μεταφορά τους εδώ, και ελπίζω να με κατανοήσει και ο ίδιος.

Αφού μου περιέγραψε, εν ολίγοις, πώς, σαν ένας μικρός Zamboni, έφτασε και αυτός στο συμπέρασμα πως για πολλά από τα προβλήματα/πόνους των midline organs (όργανα όπως η μήτρα, που κανονικά δε δέχονται ποτέ υπερβολικές ποσότητες αίματος, πλην της εγκυμοσύνης, συνεπώς οι φλέβες της επιβαρύνονται ως παράπλευρες της αριστερής νεφρικής στένωσης) ευθύνεται η στένωση της αριστερής νεφρικής φλέβας, απάντησε πως, ευτυχώς, η λήψη καθημερινής ασπιρίνης 200 mg αντικαθιστά την τοποθέτηση στεντ.  Δε χρειάζεται να βάλει στεντ κανείς, αν παίρνει ασπιρίνη, επιμένει σε αυτό.  Μάλιστα, δε χρειάζεται να παίρνεις για πάντα ασπιρίνη.  Η λήψη της, για έναν χρόνο, σε καθιστά ασυμπτωματικό για πολλούς μήνες ή και χρόνια.  Αν τα συμπτώματα επιστρέψουν, αντιμετωπίζονται πάλι με ασπιρίνη.  Οπότε τη συνιστά ανεπιφύλακτα.

Τί καταφέρνει η ασπιρίνη; Μειώνει το ιξώδες του αίματος, και συνεπώς μειώνει την πίεση στα παράπλευρα που υπάρχουν, καθιστώντας τα επαρκή και λειτουργικά.  Παράπλευρα όπως η άζυγος, η ανιούσα οσφυική φλέβα και άλλες διαστέλλονται φυσικά με τη λήψη ασπιρίνης και χωρίς να φλεγμαίνουν.  Δώστε έμφαση στην τελευταία πρόταση, γιατί εξηγεί πιθανόν γιατί το CCSVI επιδεινώνεται στον χρόνο και τα παράπλευρά μας δεν αρκούν.  Ξεκινάς με μία μεγάλη καλή άζυγο, για παράδειγμα, που έχει αναλάβει να λειτουργεί ως παράπλευρη της νεφρικής.  Η άζυγος, αν δεν παίρνεις ασπιρίνη, διαστέλλεται για να αναλάβει την παραπανίσια ροή, με συνέπεια το τοίχωμά της να φλεγμαίνει, με συνέπεια να δημιουργείται πρήξιμο και οίδημα εσωτερικά στα τοιχώματα, με συνέπεια να μειώνεται η διατομή της φλέβας στον χρόνο.  Συμπληρώνω εγώ: να γιατί οι δευτεροπαθώς πάσχοντες έχουν χειρότερο CCSVI, να γιατί ο υπέρηχος δε βρίσκει εύκολα το CCSVI σε ασθενείς με μεμονωμένο επεισόδιο, να γιατί το CCSVI και η “σκλήρυνση” επιδεινώνονται στον χρόνο, να γιατί, ίσως, οι φλέβες μας επαναστενώνουν εύκολα (λόγω κακής ποιότητας τοιχωμάτων), να γιατί έχει νόημα να λύσεις το CCSVI όσο νωρίτερα γίνεται.

Στο παράδειγμα του Dr. Scholbach, ωστόσο, η λήψη της ασπιρίνης αρκεί, γιατί αποτρέπει τη δημιουργία όλων αυτών των φαινομένων.

“Το πιστεύετε” τον ρωτάω, “ότι μου έφυγαν οι ημικρανίες και οι πονοκέφαλοι μετά την αγγειοπλαστική, σταμάτησε η επιδείνωση και οι υποτροπές, κι ας μην είχα λύσει εξ ολοκληρου το CCSVI, απλά και μόνο επειδή επαιρνα ασπιρίνη”;

“Το πιστέυω, δε γίνεται αλλιώς” μου λέει.  “Είναι απογοητευτικό να αποδίδουμε τους πονοκεφάλους ή τις ημικρανίες των ασθενών στο ψυχολογικό κομμάτι ή στο άγχος τους.  Όχι, έφταιγε η κακή ροή”.

Τί ανακούφιση για τις μπούρδες που έχω ακούσει στη ζωή μου, και που τις πλήρωσα και 150 ευρώ την επίσκεψη!

Ο γιατρός είπε πολλά συναρπαστικά στο τηλέφωνο: πως το ίδιο το νεφρό, σε πείραμα με ποντίκια που τους έκλεισαν τη νεφρική φλέβα, εμφάνισε σημάδια fibrosis (ίνωση, σκληρά σημεία από την επιδιόρθωση, σκλήρυνση) – ό,τι ακριβώς συμβαίνει στη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων, ό,τι συμβαίνει στον εγκέφαλο στη σκλήρυνση.

Ο ίδιος έχει δει πολλά περιστατικά “ανεξήγητων παραλύσεων” σε ασθενείς, στους οποίους βρήκε στένωση της αριστερής νεφρικής φλέβας, ρίφλαξ αίματος προς την σπονδυλική στήλη, με φυσική συνέπεια την αύξηση της πίεσης εκεί και τη μετατόπιση του ΕΝΥ.  Όμως προσθέτει πως “δεν έχουν όλοι τα ίδια συμπτώματα, και αυτό νομίζω εξαρτάται από τον τύπο των παράπλευρων δικτύων που έχουν διαμορφωθεί εμβρυολογικά.  Σε κάποιους, αυτά τα παράπλευρα οδηγούν κατευθείαν στη σπονδυλική στήλη, με σοβαρές συνέπειες.  Σε άλλους, συμφορίζουν τα όργανα της περιοχής που εγώ καλώ midline: μήτρα, ουρήθρα, κόλπος, προστάτης, ωοθήκες κλπ.”

“Έχω διαβάσει τις εργασίες του Zamboni, το CCSVI βγάζει νόημα και πείτε μου πώς μπορώ να σας βοηθήσω”.

Πρέπει να του είπα πάνω από δέκα φορές “ευχαριστώ” για την αποκατάσταση της λογικής αλλά και την ανακούφιση που μου πρόσφεραν τα λόγια του.  Ειδικά όταν μου είπε και το εξής:

“Ξέρετε, οι ασθενείς μου με Nutcracker εμφανίζουν συνχά και ρινική συμφόρηση (λόγω φλεβικής συμφόρησης, και όχι λόγω αλλεργίας όπως νομίζουν οι γιατροί τους), διαταραχές ύπνου, ροχαλητό και άπνοια, και όλα αυτά επιδεινώνονται στην ξαπλωτή θέση, αλλά βελτιώνονται δύο-τρεις ώρες αφότου σηκωθούν από το κρεβάτι.  Το είχα προσέξει τόσο πολύ, που τους είχα προτείνει να κοιμούνται σε κρεβάτι με κλίση”.  Εν ολίγοις, ο Dr. Scholbach μιλάει για την επίδραση του body posture στη φλεβική κυκλοφορία και την ωφέλεια του inclined bed therapy.

“Noμίζω πως οι γιατροί σας μπερδεύουν τα συμπτώματά σας με άλλα, και σας θεραπεύουν για λάθος αιτίες”.

Στο σημείο αυτό του λέω: “ξέρετε, ο πιο κοινός αντίλογος των νευρολόγων είναι πως αυτά που έχουμε είναι ανατομικές παραλλαγές του φυσιολογικού.  Εσείς τί θα λέγατε;”

“Όχι, όχι.  Κατ αρχήν, για να δούμε τί είναι φυσιολογικό στις φλέβες, πρέπει να δούμε πάρα πολλούς υγιείς.  Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η λειτουργία, όχι η δομή.  Δηλαδή, αν έχεις στένωση αλλά είσαι καλά, αυτό δε σημαίνει πως αυτός που έχει πολλές στενώσεις, όπως εσείς οι ασθενείς, και δεν είναι καλά, δεν πρέπει να τις θεραπεύσει.  Τα εμπόδια στη ροή, σε όποια φλέβα και να είναι, αυξάνουν την πίεση και οδηγούν σε hypoperfusion το όργανο το οποίο πάσχει από φλεβική ανεπάρκεια.  Αυτό δεν είναι καθόλου καλό”.

Η ώρα περνούσε και έφτασε μεσημέρι.  Οπότε είπα να του κάνω την εξής πρόταση, γιατί ο Dr. Scholbach έχει αναπτύξει ένα καινούριο λογισμικό για να μετράει με ακρίβεια το perfusion στο νεφρό, και εικάζει πως μπορεί να μας βοηθήσει να μετρήσουμε ακριβώς την ποσότητα αίματος που διέρχεται από τις φλέβες που μας ενδιαφέρουν.  Του ζήτησα να μιλήσει με τον Sclafani και τον Schelling (του έδωσα διευθύνσεις), και να γραφτεί στην ISNVD.  Του είπα πως μπορεί να παρουσιάσει εργασία του στο επόμενο συνέδριο της Πολωνίας, και να συντάξει ένα κείμενο, σα σύνοψη όσων μου είπε, που θα μπορούσαμε να το δημοσιεύσουμε εδώ ή σε άλλα επιστημονικά/ιατρικά sites για να αφυπνιστούν και άλλου γιατροί.

Φάνηκε πρόθυμος να ξαναμιλήσει μαζί μας και να έρθει αμέσως σε επικοινωνία με τους άλλους γιατρούς.  Και είπε πως μπορεί να ξανα-απαντήσει σε κάθε μας ερώτηση.  Του εξήγησα πως η πρακτική του CCSVI έχει μετακομίσει στην Αμερική, αν και η θεωρία ξεπήδησε στην Ευρώπη, και πως χρειαζόμαστε δυνατές φωνές στη δική μας ήπειρο, και δη στην αυτοανοσοκρατούμενη Γερμανία, να προστατεύσουν τους ασθενείς.

Και είπε πως θα ξεκινήσει όπως μπορεί – με ένα mail και αυτός.

Από τον Dr. Sclafani για το CCSVI.

“Σας ευχαριστώ για την ευκαιρία να συζητήσω τη γνώμη μου για και τη λογική του να θεραπεύεις τη Χρόνια Εγκεφαλονωτιαία Φλεβική Ανεπάρκεια.

Η ΧΕΝΦΑ είναι μία ανωμαλία στη φλεβική απορροή του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης.  Ομοιάζει άλλες φλεβικές παθήσεις, και οδηγεί σε συμπτώματα που βλέπουμε και σε άλλες φλέβες, όταν στενώνουν.  Πιστεύω πως υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι συναντάται συχνά  σε ασθενείς με σκλήρυνση, αλλά έχει περιγραφεί και σε ασθενείς χωρίς σκλήρυνση.  Τα συμπτώματα είναι ποικίλλα, πολλά και δεν περιορίζονται στη σκλήρυνση.  Η χρόνια κόπωση, η νοητική σύγχυση, η κακή ισορροπία, η σπαστικότητα, οι πονοκέφαλοι είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα, και αυτά που ανταποκρίνονται καλύτερα στην αγγειοπλαστική.  Θεωρώ εξαιρετικά απίθανο η αγγειοπλαστική των σφαγίτιδων φλεβών να αντιστρέψει συμπτώματα όπως αυτά της μόνιμης απομυελίνωσης μέσα σε λίγες μέρες.  Η κλινική βελτίωση οφείλεται μάλλον στην απομάκρυνση των στενώσεων, όπως συμβαίνει με την ανακούφιση κάθε φλεβικής στένωσης.

Μία πρόσφατη προειδοποίηση από τον FDA σχετικά με τη ΧΕΝΦΑ έλεγε πως  υπάρχει έλλειψη ομοφωνίας σχετικά με  την ύπαρξη, τη διάγνωση και τη θεραπεία της ΧΕΝΦΑ.  Ο FDA προειδοποίησε τους θεράποντες ιατρούς που πραγματοποιούν έρευνα πάνω στην αγγειοπλαστική του CCSVI με μπαλόνια ή στεντ να προσκομίσουν IDE (έγκριση εξαίρεσης), γιατί αυτά τα εξαρτήματα δεν είναι εγκεκριμένα για τη θεραπεία των σφαγίτιδων φλεβών.

Ο FDA έχει την υποχρέωση να ρυθμίζει και να επιβλέπει την έρευνα που γίνεται με εργαλεία που θεωρούνται επικίνδυνα για τη ζωή.  Δε θεραπεύω τους ασθενείς ακολουθώντας κάποιο ερευνητικό πρωτόκολλο, αλλά σε κλινική βάση, χωρίς τυχαιοποίηση ή συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές.

Αρχικά, επιτρέψτε μου να επαναλάβω: η αγγειοπλαστική των σφαγίτιδων δε γίνεται για να θεραπεύσουμε τη σκλήρυνση.  Γίνεται γιατί οι ασθενείς έχουν φλεβικά εμπόδια στη ροή του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης.  Η ανακούφιση από αυτές τις στενώσεις είναι ο σκοπός της επέμβασης.

Η θεραπεία με μπαλόνια και στεντ, για τις περισσότερες φλεβικές παθήσεις, είναι  θεραπεία off-label.  Έτσι την πραγματοποιώ και εγώ.  Πολλές επεμβάσεις και θεραπείες, πέρα από το CCSVI, χρησιμοποιούν εξίσου εργαλεία μη εγκεκριμένα από τον FDA.

Σε σχέση με τους λοιπούς ισχυρισμούς του FDA, πως απουσιάζουν οι ενδείξεις για την ύπαρξη του CCSVI, ότι δεν ενδείκνυται η θεραπεία του CCSVI στα πλαίσια της θεραπείας της σκλήρυνσης, ότι δεν έχει φανεί πως η απομάκρυνση των στενώσεων οδηγεί σε κλινικές βελτιώσεις, και ότι η επέμβαση είναι επικίνδυνη, πιστεύω πως οι ενδείξεις δε στηρίζουν τους ισχυρισμούς του FDA.

Διαθέτω περίληψη 75 εργασιών επί του θέματος, καθώς και μία καναδική μετα-ανάλυση που βρίσκει λογικές τις ενδείξεις υπέρ του CCSVI.  Υπάρχει άφθονο υλικό που υποστηρίζει ότι οι ασθενείς με σκλήρυνση έχουν ανωμαλίες φλεβικής απορροής.  Η Διεθνής Ένωση Φλεβολογίας, με τη συμμετοχή κορυφαίων γιατρών, δέχτηκε τη νοσολογική οντότητα που λέγεται CCSVI ως εμβρυολογική ανωμαλία.  Η συντριπτική πλειοψηφία των εργασιών που βασίζονται σε φλεβογραφία ξεκάθαρα στηρίζει την ιδέα πως το CCSVI αφορά πραγματικά φλεβικές ανωμαλίες και στενώσεις.  Η δική μας εμπειρία στην AAC οπωσδήποτε επιβεβαιώνει αυτές τις παρατηρήσεις.

Τέλος, πιστεύω πως η αγγειοπλαστική είναι ασφαλής, αν και πάντα υπάρχουν κίνδυνοι και συμβαίνουν επιπλοκές.  Πραγματοποιούμε χιλιάδες τέτοιες επεμβάσεις με εξαιρετική ασφάλεια και ελεγχόμενες επιπλοκές.

Έχουν γίνει έξι μελέτες μέχρι σήμερα αναφορικά με την ασφάλεια της αγγειοπλαστικής και/ή της τοποθέτησης στεντ για το CCSVI.  Aυτές αφορούν περισσότερους από 1200 ασθενείς, νούμερο που αποτελεί σχεδόν το 4% αυτών που θεράπευσαν το CCSVI παγκοσμίως.  Τόσο προσεκτικός έλεγχος  είναι άνευ προηγουμένου.  Μπορώ να σας τις διαθέσω, για μελέτη.

Αν χρειαστείτε περισσότερες πληροφορίες, μη διστάσετε να ρωτήσετε.

Ειλικρινά,

Salvatore JA Sclafani MD.”

(το κείμενο δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό, αλλά έχει ενημερωτικό σκοπό, με αφορμή τις συστάσεις του FDA.  Διατίθεται στην αγγλική, σε όποιον ενδιαφέρεται, μαζί με τις μελέτες που επισυνάπτει ο γιατρός).

Dr. Tsamopoulos answers some questions

Ο γιατρός είχε την ευγενή καλοσύνη να μας απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις, αλλά και να συντάξει μία αναφορά της μέχρι τώρα προόδου της ομάδας του στην αποκατάσταση του CCSVI.  Τον ευχαριστούμε.  Καλωσορίζουμε τον IVUS στην Ελλάδα και διαβάζουμε, με χαρά και ανυπομονησία για ακόμη μεγαλύτερα επιτεύγματα, τα ευχάριστα νέα σχετικά με τη συσχέτιση CCSVI και MS.

“Θα ήθελα να σας παραθέσω την εμπειρία της ομάδας μας έπειτα από δύο χρόνια συνεχών επεμβάσεων στο Νοσοκομείο Niguarda του Mιλάνου, καθώς και των τελευταίων δέκα μηνών στο Νοσοκομείο Μediterraneo της Γλυφάδας.

Είμαστε μια ομάδα γιατρών που ασχολείται με τη διάγνωση και τη θεραπεία του CCSVI, στην oποία εμπλέκονται διακεκριμένοι στον Tομέα τους Επιστήμονες.

Αναφερόμενος στα μέχρι σήμερα συνολικά αποτελέσματά μας, παρατηρήθηκε βελτίωση των συμπτωμάτων σε περίπου δύο τρίτα των ασθενών. Υπήρξαν περιπτώσεις, στις οποίες, οι βελτιώσεις που αναφέρονται ήταν πραγματικά εντυπωσιακές. Άνθρωποι που περπατούσαν για χρόνια μόνο με υποστήριξη, τώρα μπορούν να περπατούν χωρίς βοήθεια. Ασθενείς με πληγικό χέρι και μεγάλη αδυναμία για χρόνια, παρουσίασαν σε σημαντικό βαθμό βελτίωση της λειτουργικότητας του χεριού.

Αρκετοί, είδαν βελτίωση στην όρασή τους ή δεν παρουσιάζουν πλέον πονοκεφάλους, προβλήματα αστάθειας, ή προβλήματα ούρησης, ενώ παράλληλα, απέκτησαν σημαντική βελτίωση στην αντοχή τους.

Σημαντικό επίσης είναι, ότι ο υπερηχογραφικός επανέλεγχος που πραγματοποιείται ένα μήνα μετά την επέμβαση, ταυτίζεται με την όποια βελτιωμένη νευρολογική κλινική εικόνα των ασθενών. Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα, στα περιστατικά τα οποία έχουμε αντιμετωπίσει στο Νοσοκομείο μας, δεν έχει παρουσιαστεί καμία επεμβατική επιπλοκή.

Oρισμένοι ισxυρίζονται, ότι είναι πολύ δύσκολο να διαχωρίσουμε τις πραγματικές επιπτώσεις από το placebo. Να θυμάστε, ότι oι ασθενείς είναι επί το πλείστον νέοι, άτομα με υψηλό δείκτη νοημοσύνης, προετοιμασμένοι, με γνώσεις, σκεπτόμενοι και γνωρίζουν τα πάντα για το φαινόμενο placebo. Σύμφωνα με τους ίδιους τους ασθενείς, ποτέ έως τότε δεν είχαν δει τέτοιου είδους πραγματική βελτίωση.

Η Ομάδα του Μιλάνου, είναι πραγματικά πεπεισμένη για τη θεραπευτική αντιμετώπιση του CCSVI. Βλέπουν τους ασθενείς πριν και μετά, με όλα τα είδη των εξετάσεων, συμπεριλαμβανομένων Eγκεφαλογραφημάτων, Προκλητών Δυναμικών και Κλιμάκων Αξιολόγησης της Πάθησης.

Δεν έχουμε επίσημα τα αποτελέσματά τους ακόμη, αλλά πρόκειται να παρουσιαστούν σύντομα. Αναφέρονται όμως, στις εντυπωσιακές αλλαγές που παρατηρούν στα Εγκεφαλογραφήματα, καθώς και στα Σωματοαισθητικά Προκλητά Δυναμικά.

Οι Νευρολόγοι της συγκεκριμένης Ομάδας, είναι τόσο πεπεισμένοι για την αλληλεπίδραση των δύο νοσολογικών οντοτήτων, ώστε έχουν υποβάλλει τώρα Πρωτόκολλο για έρευνα σχετικά με το CCSVI και τη Θεραπευτική Αντιμετώπιση με τη Μέθοδο της Αγγειοπλαστικής, σε ασθενείς και με άλλες Νευρολογικές Παθήσεις όπως Πάρκινσον, Πλάγια Μυοατροφική Σκλήρυνση, Κεφαλαλγίες Αγγειακής αιτιολογίας, καθώς και Διαταραχές Λαβυρίνθου άγνωστης προέλευσης.

 Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η εικόνα που παρουσιάζουν συνάδελφοι στην Ευρώπη, όπως είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε σε στρογγυλή τράπεζα που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιανουάριο στη Φρανκφούρτη. Τέλος, επιτρέψτε μου να αναφέρω τη συμμετοχή μας στο Παγκόσμιο Συνέδριο του International Society for Neurovascular Disease (ISNVD) που πραγματοποιήθηκε στο Orlando, στη Florida των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσω ανακοίνωσης και παρουσίασης μελέτης, σε σχέση με τις φλεβικές στενώσεις και σε συνεργασία με Kαθηγήτρια Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης. Εκεί, παρουσιάστηκε και η δυνατότητα τρισδιάστατης 3D εκλεκτικής ψηφιακής φλεβογραφίας καθώς και εικονικής ενδοαυλικής πλοήγησης των έσω σφαγίτιδων φλεβών που πραγματοποιούμε στην αίθουσα του Αγγειογράφου.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να σημειωθεί, πως απέχουμε ακόμη από την πλήρη κατανόηση του μηχανισμού της Θεωρίας αυτής, όπως επίσης και ότι πρόκειται για μία πολυπαραγοντική νόσο με παραμέτρους που ακόμη ερευνώνται. Κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει το ποσοστό βελτίωσης της κλινικής εικόνας μετά την αποκατάσταση, ούτε και το χρόνο διατήρησης των όποιων νευρολογικών αλλαγών.

Όμως από την εμπειρία μας, δεν μπορούμε πλέον να αμφισβητήσουμε τη συσχέτιση Φλεβικού Αγγειακού Δικτύου και Νευρολογικών Παθήσεων. Για το λόγο αυτό, οφείλουμε να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, όπως μας παρότρυνε και ο Dr. Franz Schelling στην πρόσφατη επικοινωνία που είχαμε μαζί του.

Ερωτήσεις οι οποίες είχαν τεθεί :

Neutralis: Πόσες φορές μπορεί να επαναληφθεί μία αγγειοπλαστική, προτού γίνει τραυματική για τις σφαγίτιδες/άζυγο φλέβες; Σε περίπτωση νευρολογικής επιδείνωσης, μπορεί ο ασθενής να επαναλάβει άμεσα τη φλεβογραφία/αγγειοπλαστική ή πρέπει να παρέλθει κάποιος χρόνος από την προηγούμενη επέμβαση;

NGT : Θεωρητικά δεν υφίσταται περιορισμός στη δυνατότητα πραγματοποίησης αγγειοπλαστικής στις έσω σφαγίτιδες φλέβες, με την προϋπόθεση πάντα πως κάθε επέμβαση πραγματοποιείται με ασφαλή τρόπο και τεχνική, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την ιδιαίτερη ιστοπαθολογία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας και των φλεβικών τοιχωμάτων. Είναι προφανές πως εάν υπάρξει βλάβη στις φλέβες, θα μπορούσε να δημιουργηθεί θρόμβωση ή και δυσκολία επανακαθετηριασμού των αγγείων.

N: Είναι επιβαρυντική για τον οργανισμό η χρήση ακτινοβολίας και σκιαγραφικού υγρού, όπως γίνεται κατά τη διάρκεια της αγγειοπλαστικής, όταν επαναλαμβάνεται περισσότερες από μία φορές μέσα στο έτος; Δεδομένης της χρόνιας φύσης του προβλήματος των φλεβών, και της αυξημένης πιθανότητας της επαναστένωσης στο παρόν και στο μέλλον, δεν υπάρχει πρόβλημα για τους ασθενείς από την επαναλαμβανόμενη υποβολή σε ακτινοβολία;

NGT: Ο βαθμός επικινδυνότητας είναι κάτι σχετικό και διαφοροποιείται σε κάθε περίπτωση. Όσον αφορά στη σκιαγραφική ουσία, αυτή αποβάλλεται από τον οργανισμό, ενώ χορηγείται σύμφωνα με τα αποδεκτά από τη διεθνή βιβλιογραφία πρωτόκολλα και σε ασφαλή πλαίσια, ανάλογα με την κάθε περίπτωση.

N: Είναι δυνατόν να γίνει θρόμβωση σε φλέβα εντός του κεφαλιού λόγω χαμηλής ροής;

NGT: Η αγγειοπλαστική στις έσω σφαγίτιδες φλέβες συνήθως δεν δημιουργεί θρόμβωση στο φλεβικό δίκτυο του εγκεφάλου. Είναι πιο πιθανό να δημιουργηθεί τοπική θρόμβωση κυρίως λόγω άστοχων χειρισμών ή μη σωστής αγωγής, αλλά και πάλι, τις περισσότερες φορές, αυτό παραμένει αντιμετωπίσιμο, χωρίς συνήθως να δημιουργεί συμπτώματα.

N: Πόσο εύκολη είναι η δημιουργία παράπλευρου φλεβικού δικτύου εντός του κεφαλιού;

NGT: Η ύπαρξη παράπλευρης κυκλοφορίας στο φλεβικό δίκτυο είναι συνήθης στον άνθρωπο, είτε είναι φυσιολογική παραλλαγή, είτε αποτέλεσμα χρόνιας δυσκολίας στη φλεβική παροχέτευση.

N: Ο θάνατος τριών ασθενών έπειτα από αγγειοπλαστική – θάνατος που οφειλόταν κυρίως στην αντιθρομβωτική αγωγή – ανησυχεί ασθενείς και γιατρούς. Υπάρχουν κίνδυνοι στην αγγειοπλαστική για το CCSVI ή στην χορήγηση αντιθρομβωτικής αγωγής σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών;

NGT: Τα ποσοστά επικινδυνότητας της επέμβασης είναι πάρα πολύ χαμηλά. Είναι όμως προφανές ότι απαιτείται άριστη γνώση των Eπεμβατικών Tεχνικών για την ασφαλή ενδοαυλική πλοήγηση όπως και μεγάλη εμπειρία σε Nευροακτινολογικές Eπεμβάσεις. Η ομάδα μας, στις περιπτώσεις που απαιτείται, πραγματοποιεί ενδελεχή έλεγχο Συγκόλλησης Αιμοπεταλίων στα εργαστήριά μας και όταν κρίνεται σκόπιμο, σε ειδικές περιπτώσεις συνεργάζεται με την εξειδικευμένη ομάδα του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου.

N: Καθώς οι Νευρολόγοι ερίζουν για το αν το CCSVI είναι παθολογικό, μπορείτε να μας πληροφορήσετε, άσχετα από τη συσχέτιση του συνδρόμου με την πολλαπλή σκλήρυνση, τί κινδύνους ενέχει η στένωση σφαγίτιδων φλεβών και αζύγου, όταν είναι χρόνια και δε θεραπεύεται; Με λίγα λόγια, είναι παθολογικό το CCSVI?

NGT: Ειλικρινά, δε γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβεί σε ασθενείς, οι οποίοι έχουν CCSVI και δεν έχουν εκδηλώσει νευρολογική πάθηση. Το CCSVI θα μπορούσε δυνητικά να εμφανίζεται σε πρώιμα στάδια ΜS, όμως, είναι αρκετοί οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την κλινική του εμφάνιση. Ας μη ξεχνάμε ότι πρόκειται για μια πολυπαραγοντική νόσο.

N: Ποιά ακριβώς είναι η εξειδίκευση ενός Νευροακτινολόγου σε σχέση με έναν Επεμβατικό Ακτινολόγο;

NGT: Η πολλαπλή σκλήρυνση είναι νευρολογική πάθηση καθώς επίσης, οι φλέβες που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε παροχετεύουν το αίμα του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Επιπρόσθετα, οι Επεμβατικοί Νευροακτινολόγοι έχουν εξειδίκευση στις παθήσεις των αγγείων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, συνεπώς έχουν άριστη γνώση της ανατομίας του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, όπως και των φλεβών και αρτηριών του ΚΝΣ, ενώ είναι εκπαιδευμένοι στους λεπτούς χειρισμούς που απαιτούνται στις εύθραυστες ανατομικές δομές που αντιμετωπίζουν.

N: Κατά τη γνώμη Επεμβατικών Ακτινολόγων του εξωτερικού, ο χρυσός κανόνας της διάγνωσης του CCSVI πρέπει να είναι η επεμβατική φλεβογραφία με χρήση IVUS. Θα είναι αυτό σύντομα διαθέσιμο στους ασθενείς στην Ελλάδα;

Tο βασικό πρόβλημα για την εφαρμογή του IVUS, είναι το υψηλό κόστος των αναλώσιμων υλικών του, σε σχέση με τις περαιτέρω πληροφορίες, τις οποίες λαμβάνουμε. Ωστόσο και εμείς πιστεύουμε στη χρησιμότητά του και θα ήθελα στο σημείο αυτό να ανακοινώσω μέσω της ιστοσελίδας σας, ότι για πρώτη φορά το IVUS είναι στη διάθεσή μας και τον ερχόμενο μήνα θα πραγματοποιηθούν τα πρώτα περιστατικά με IVUS από την ομάδα μας.

Nikolaos G Tsamopoulos MD,PhD

Head, Interventional Neuroradiology Department

Mediterraneo Hospital of Glyfada

10-12 Ilias Str. 166 75 Glyfada

Tel :+306974445011

e-mail:tsamopoulos@gmail.com

Member:

• International Union of Angiology

• Association of Rothschild Foundation Alumni (A.R.F.A)

• Societa Italiana Di Radiologia Medica (S.I.R.M)

• World Federation of Interventional and Therapeutic

Neuroradiology (W.F.T.I.N) – Senior Member

• World International CCSVI – MS – Registry

(Chair: Prof. Paolo Zamboni)

Σελίδα 1 από 3123