Category Archives: Κριτική στη φλεβική θεωρία

Η ανώμαλη προσγείωση των Brave Dreams

Είναι γεγονός. Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής που όλοι περιμέναμε. Με μια απλή εγγραφή, είναι πλήρως διαθέσιμα στον καθένα:

Efficacy and Safety of Extracranial Vein Angioplasty in Multiple Sclerosis

115 γενναίοι ονειροπόλοι κατάφεραν και ολοκλήρωσαν μια κυνηγημένη και κουτσουρεμένη κλινική δοκιμή. Ο αρχικός στόχος ήταν για 423 ασθενείς, αλλά λόγω χαμηλής προσέλευσης, προσαρμόστηκε στους 300 το 2014. Όμως, ούτε αυτός κατέστη δυνατός. Με χίλια ζόρια συγκεντρώθηκαν 177 ασθενείς, που μετά τον έλεγχο των περιορισμών της δοκιμής και τον απαραίτητο υπέρηχο για επιβεβαίωση του CCSVI (στους 47 δεν βρέθηκε!!!), μειώθηκαν στους τελικούς 115. Από τα 15 ιατρικά κέντρα που δήλωσαν συμμετοχή, μόνο τα 6 συμμετείχαν τελικά.

Ο Ζαμπόνι αναφέρει μερικούς λόγους για τη χαμηλή προσέλευση:

  1. Οι γιατροί δεν πρότειναν τη συμμετοχή των ασθενών τους λόγω κακής φήμης του CCSVI.
  2. Οι ασθενείς ήταν απρόθυμοι, γιατί η αναλογία 2:1 κανονικής προς fake αγγειοπλαστικής δεν τους ικανοποιούσε. Προτιμούσαν να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να λάβουν κανονική αγγειοπλαστική.
  3. Επειδή πολλοί ασθενείς στην Ιταλία είχαν ήδη κάνει επέμβαση με ιδιωτικά μέσα, ήταν δύσκολο να βρεθούν κάποιοι χωρίς ανάλογη εμπειρία, κάτι που ήταν προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή στη δοκιμή.

Σε όλους τους συμμετέχοντες έγινε αγγειοπλαστική με είσοδο καθετήρα από την αριστερή μηριαία φλέβα και έλεγχο της αζύγου και των δύο σφαγίτιδων φλεβών. 76 άτομα ήταν στην ομάδα για κανονική επέμβαση και 39 στην ομάδα για ψεύδο-επέμβαση. Το παράδοξο ήταν ότι σε 8 από τα 115 άτομα δε βρέθηκαν φλεβικές ανωμαλίες με αγγειογραφία!!!

Με τέτοια εκκίνηση στην αφετηρία, τι να περίμενε κανείς στον τερματισμό;

Έτσι, λοιπόν, κύλισε η μελέτη και μετά την παρέλευση 12 μηνών μετρήθηκαν οι εστίες στη μαγνητική και υπολογίστηκε ένα σύνθετος δείκτης αναπηρίας που περιελάμβανε έλεγχο βάδισης, ισορροπία, χειρωνακτική δεξιότητα, υπόλοιπο ούρων μετά την ούρηση και οπτική οξύτητα. Έγινε η σύγκριση με αντίστοιχα δεδομένα που συλλέχθηκαν στη αρχή και βγήκαν τα παρακάτω αποτελέσματα:

  • 41% όσων δέχθηκαν αγγειοπλαστική βελτιώθηκαν στον σύνθετο δείκτη, ενώ στην ομάδα ελέγχου η βελτίωση έφτασε το 49%.
  • 68% των πρώτων δεν είχαν νέες η μεγεθυμένες Τ2 εστίες, ενώ στην ομάδα ελέγχου το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 57.

Ως εκ’ τούτου, τα συμπεράσματα αποκαλυπτικά:

Venous PTA has proven to be a safe but ineffective technique in treating CCSVI in about half of patients. The procedure cannot be recommended for treatment of patients with MS; no further double-blinded clinical studies are needed.”

Η φλεβοπλαστική με μπαλόνι έχει αποδειχθεί ασφαλής αλλά αναποτελεσματική τεχνική αντιμετώπισης του CCSVI στους μισούς ασθενείς περίπου. Η μέθοδος δεν μπορεί να προταθεί για την αντιμετώπιση ασθενών με ΠΣ. Δεν απαιτούνται άλλες διπλά τυφλές κλινικές δοκιμές.

ΧΕΝΦΑ Ζαμπόνι ή ΧΕΝΦΑ Schelling;

Τι καταλαβαίνει κάποιος όταν ακούει το ακρωνύμιο ΧΕΝΦΑ (CCSVI); Πώς θα εξηγούσε κάποιος με απλά λόγια τον μηχανισμό πρόκλησης βλάβης, σύμφωνα με τη φλεβική θεωρία;

Ίσως να μην είναι πολύ γνωστό παρά έξω, αλλά υπάρχουν δύο βασικά ρεύματα κάτω από την κοινή εννοιολογική ομπρέλα της φλεβικής θεωρίας για την ΠΣ: Η θεωρία του Ζαμπόνι και η θεωρία του Schelling.

O Schelling είναι ο εισηγητής της νέας προσέγγισης. Ο Ζαμπόνι τον μελέτησε, τον συμβουλεύτηκε, αλλά παρήγαγε μια διαφορετική θεωρία τροποποιώντας μια βασική ιδέα του Schelling. Αυτό που έγινε γνωστό στον ευρύτερο κόσμο είναι η ΧΕΝΦΑ κατά Ζαμπόνι. Και κατά την προσωπική μου γνώμη, οι αποκλίσεις από τον Schelling ήταν ακριβώς το αδύναμο σημείο της φλεβικής θεωρίας που επέτρεψε στην νευρολογική παράδοση να την αναχαιτίσει. Αυτό, σε συνδυασμό με μια σκόπιμη και επαναλαμβανόμενη παρερμηνεία από την αντίπαλη πλευρά για το τι σημαίνει φλεβική στένωση.

Κομβικό φαινόμενο για τη ΧΕΝΦΑ του Schelling είναι οι γρήγορες και βραχύβιες ροές αίματος προς το κεφάλι μέσω των σφαγίτιδων φλεβών. Οι ροές αυτές, που συχνά τις ονομάζει και κύματα πίεσης (pressure waves), είναι δυνατές λόγω της ανεπάρκειας των βαλβίδων στις σφαγίτιδες. Με απλά λόγια, επειδή οι βαλβίδες στο λαιμό μένουν μισάνοιχτες, αίμα του θώρακα ανεβαίνει απότομα προς το κεφάλι λόγω διαφοράς πιέσεως (σφίξιμο, σκύψιμο, στρίψιμο του κεφαλιού και συνδυασμός όλων αυτών). Επειδή σε κάποια άλλη φλέβα που διώχνει αίμα από το κεφάλι υπάρχει κάποιο εμπόδιο, το αίμα που μπαίνει μέσα από τις σφαγίτιδες δυσκολεύεται να αποχευτευτεί και εκτονώνει την ορμή του μέσα στο κεφάλι δημιουργώντας εστίες. Επομένως, η βίαιη επιστροφή αίματος είναι η βασική αιτία της βλάβης σύμφωνα με τον Schelling.

Αντίθετα, ο Ζαμπόνι αντικατέστησε τη βίαιη επιστροφή με την αργή απορροή. Πρότεινε το λιμνάζον αίμα με τον τοξικό σίδηρο ως βασική αιτία πρόκλησης βλάβης. Είπε, δηλαδή ότι επειδή το αίμα φεύγει αργά από το κεφάλι λόγω εμποδίων στις φλέβες, μερικές φορές κινείται τόσο αργά που σχεδόν λιμνάζει, κάνοντας τις φλέβες του κεφαλιού να φουσκώνουν, να ανοίγουν και να χύνουν τοξικό σίδηρο μέσα στο κεφάλι. Φυσικά, αποδέχτηκε πλήρως την ανεπάρκεια των βαλβίδων και εντόπισε και περιέγραψε μια σειρά από πιθανά εμπόδια μέσα στις φλέβες που ο Schelling είχε προβλέψει θεωρητικά.

Ο Schelling εξέφρασε εξ’ αρχής τη διαφωνία του με τη μετατόπιση του βάρους από τη βίαιη επιστροφή στην αργή απορροή του αίματος. Εκ των πραγμάτων φαίνεται είχε δίκιο. Η πρόταση του Ζαμπόνι δεν έπεισε, γιατί αργή απορροή υπάρχει σε ένα σωρό καταστάσεις που όμως δεν οδηγούν σε ΠΣ. Μάλιστα, η αργή απορροή μπορεί να εξηγηθεί και με τα εμπόδια στη ροή που εισάγουν οι ίδιες οι εστίες, και γενικά όλες οι φλεγμονές, παρατηρήσιμες ή μη στη μαγνητική εξέταση, αφού πρόκειται εν γένει για πρηξίματα που συμπιέζουν τις φλέβες γύρω από τις οποίες εμφανίζονται. Ενάντια στη θέση της αργής αποχεύτευσης κολλούσε και το βασικό επιχείρημα των νευρολόγων, ότι δηλαδή το φλεβικό σύστημα έχει μεγάλη χωρητικότητα και τόσο πολύπλοκες διασυνδέσεις που σε τελική ανάλυση το αίμα θα βρει έναν τρόπο να “πάει από αλλού”.

Έκαναν όμως και κάτι άλλο οι νευρολόγοι που θόλωσε τα νερά. Σκόπιμα ταύτισαν τις φλεβικές ανωμαλίες με το πλάτος των φλεβών αγνοώντας εντελώς τις βαλβίδες. Έλεγαν και αποδείκνυαν με υπέρηχο ότι το πλάτος των σφαγίτιδων φλεβών μπορεί να είναι μικρό και σε υγιείς, ότι δεν είναι σταθερό και ότι εν τέλει εξαρτάται από το πόσο διψασμένος είναι κάποιος. Απαντούσαν σε λάθος ερώτηση και δεν έλεγαν κουβέντα για βαλβίδες. Κι ας αποδείκνυε εκ των υστέρων ο Ζαμπόνι ότι υπάρχει δομικό πρόβλημα με τις βαλβίδες, κι ας ανακάλυπτε ο Σκλαφάνι υπερτροφικές, δυσκίνητες ή ενωμένες βαλβίδες σε όλους τους ασθενείς του με ενδοαγγειακό υπέρηχο. Η ρετσινιά της απάτης είχε ήδη κολλήσει.

Αν όμως είχε υπερισχύσει η θέση του Schelling, κανένας δεν θα μπορούσε να βγάλει κάποιον υγιή από μια απλή υπερηχολογική εξέταση, αφού το φαινόμενο της βίαιης επιστροφής δεν έχει προηγούμενο, είναι τυχαίο και απρόβλεπτο και η μη παρατήρησή του δεν θα σήμαινε και απουσία του. Θα μπορούσαμε να επιμείνουμε στην τοπολογία των εστιών στον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη, να δώσουμε έμφαση στα σημεία που η νευρολογία είναι αμήχανη να απαντήσει, όπως:

Τι είναι η υποτροπή; Τι είναι ύφεση; Γιατί σταματάει μια υποτροπή; Γιατί οι εστίες εμφανίζονται διαδοχικά και όχι όλες μαζί; Γιατί οι εστίες στη σπονδυλική στήλη προτιμούν τις πλευρές; Γιατί είναι συχνά συμμετρικές; Γιατί είναι περισσότερες στον αυχένα και λιγότερες όσο κατεβαίνουμε;

Σε όλα αυτά τα ερωτήματα ο Schelling δίνει πειστικές απαντήσεις και μάλιστα προτείνει και πειράματα. Πρώτα όμως ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα ξεκινάει από το λεξιλόγιο της νευρολογίας. Όπως εκείνη η παρατήρηση που λέει ότι, αν βάλεις τη λέξη “μαγεία” στο λεξιλόγιό σου, τότε κάποτε μπορεί να φτάσεις να καις “μάγισσες”.

Είναι κανείς εδώ που θα ήθελε να ακούσει περισσότερα;

 

Τα οφέλη της εξωκρανιακής φλεβικής θεραπείας βάσει των αναφορών των ασθενών: μία Καναδική μελέτη.

Χαράς ευαγγέλια για τους νευρολόγους, αφού η δίχρονη παρακολούθηση ασθενών με σκλήρυνση που είχαν υποβληθεί σε αγγειοπλαστική (δεν αναφέρεται πού έγινε η επέμβαση για τον καθένα στην περίληψη) έδειξε, εκτός από κάποιες επιπλοκές λόγω της επέμβασης τους πρώτους μήνες, μία καταγεγραμμένη βελτίωση στο 40% των ασθενών, η οποία όμως δε διατηρήθηκε στο χρόνο.  Ως εκ τούτου, είκοσι τέσσερις μήνες μετά την επέμβαση, δεν εντοπίζονταν οι αναφερόμενες βελτιώσεις.

Patient-Reported Benefits of Extracranial Venous Therapy: British Columbia CCSVI Registry

Η εργασία είναι του Dr. Traboulsee, για τον οποίο έχουμε ξαναγράψει εδώ πως μελέτησε ασθενείς, συγγενείς αυτών και υγιείς, για να βρει πως το CCSVI δεν απαντάται ως κάτι ιδιαίτερο μόνο στους ασθενείς με σκλήρυνση, αφού στένωση της τάξεως του 50% και άνω εντοπίζεται και στις υπόλοιπες ομάδες ελέγχου.  Τότε, είχε λάβει επίσημη απάντηση από τον Dr. Zamboni, η οποία όμως δεν πρόβλήθηκε όπως έπρεπε από την ιατρική επιθεώρηση.  Για το χρονικό της ιστορίας, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο.  Εν συντομία, να θυμήσω πως η φλεβική στένωση δεν είναι στη μορφή της φλέβας, αλλά στη δομή της: δε μιλάμε για μικρές ή στενές φλέβες οπωσδήποτε, αλλά, πολύ συχνά, για μεγάλης διαμέτρου φλέβες με ενδοαυλιακά εμπόδια ροής.  Αυτά σίγουρα δεν είχαν εκτιμηθεί από τον Dr. Traboulsee, αφού απαιτείται IVUS.

Πώς εκτιμάται αντικειμενικά μία στένωση

Ωστόσο η ίδια ομάδα ετοιμάζει να δημοσιεύσει άλλη μία μελέτη, που σχολιάστηκε πρόσφατα στον βρετανικό Guardian.  Έκαναν οι ίδιοι τους αγγειοπλαστική σε 49 ανθρώπους, και ψευδοεπέμβαση σε 55 άλλους, χωρίς να γνωρίζουν γιατροί και ασθενείς ποιός είχε υποβληθεί σε τί.  Έναν χρόνο μετά, οι ασθενείς αξιολογήθηκαν στην κλινική και μαγνητική τους εικόνα και ναι, χαράς ευαγγέλια νο2 για τους νευρολόγους, δεν υπήρχε διαφορά στην εξέλιξη της νόσου στις δύο ομάδες.

Multiple sclerosis treatment is debunked by researchers in Canada

Και σχολιάζει ο Dr. Traboulsee (μετάφραση δική μου): “Ελπίζουμε πως αυτά τα ευρήματα, που προέρχονται από μία προσεκτικά ελεγμένη, gold standard μελέτη, να πείσουν τους ανθρώπους με σκλήρυνση να μην επιδιώκουν την επέμβαση απελευθέρωσης, η οποία είναι μία επεμβατική διαδικασία με κίνδυνο επιπλοκών, καθώς και σημαντικό οικονομικό κόστος. […] Ευτυχώς, υπάρχει μία πληθώρα θεραπευτικών επιλογών για τη σκλήρυνση, οι οποίες έχουν αποδειχθεί, μέσω αυστηρών μελετών, ασφαλείς και αποτελεσματικές στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. […] Αλλά υπάρχει ακόμη μία ομάδα υποστήριξης [εννοεί το ISNVD] που έχουν και συνέδριο μία φορά τον χρόνο με καλεσμένους ομιλητές, όπως τον Dr. Zamboni”.

Να κλείσω το μπλογκ και να σας χαιρετήσω για πάντα διαγράφοντας ό,τι έχω γράψει; Μπα.  Θα πάρω το άλλο ενδεχόμενo.  Αυτό που λέει πως ακόμη δε μάθαμε να εκτελούμε τις επεμβάσεις σωστά, και έχουμε είτε επαναστενώσεις, είτε ανεπαρκείς διαστολές του μπαλονιού, είτε ελλιπείς διαγνώσεις.  Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκα πως στη δεύτερη, υπο δημοσίευση μελέτη, του Traboulsee, και οι 104 ασθενείς είχαν στενώσεις σε σφαγίτιδες και/ή άζυγο, και θα ήθελα πάρα πολύ την εμπεριστατωμένη γνώμη ενός αγγειολόγου έστω και άσχετου με το ISNVD πάνω σε αυτό.

18 Μαρτίου κλείνω έξι χρόνια από την επέμβαση, δεν παίρνω φάρμακα, δεν πήρα ποτέ, δεν πάω στον καλύτερο νευρολόγο για συμβουλές, δεν κάνω υποτροπές, δεν έχω εστίες, και κανείς δε με πιστεύει.

Το τέλος της σκλήρυνσης ή το τέλος του CCSVI?

Editorial δημοσιευμένο στην επιθεώρηση για την MS, με τίτλο: “Αντίο σε όλα: μία μικρή ιστορία του CCSVI”.  Οι συγγραφείς του υπήρξαν αμφότεροι μέλη της συμβουλευτικής ιατρικής επιτροπής της Κοινωνίας για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας στον Καναδά.

Goodbye to all that: a short history of CCSVI

Πώς σας φαίνεται που, μέλη ιατρικής συμβουλευτικής επιτροπής όντες, επιλέγουν να ξεκινήσουν το αρθράκι τους με αναφορά στην Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων, υπονοώντας πως οι ασθενείς υπήρξαμε αρκετά αφελείς για να πιστέψουμε το απίθανο: ότι θεραπεύεται η MS?  Ω ναι, με παραμύθι αρχίζουν το άρθρο τους, κίνηση άκρως αντιεπιστημονική και υποτιμητική για τους ασθενείς.  Αλλά, θα μου πουν, αυτή είναι η δική μου ερμηνεία.

Η δική τους είναι πως μακάρι η μελέτη COSMO να “λήξει οριστικά” αυτή την υπόθεση του CCSVI, πως αν ήμασταν μία “λογική κοινωνία” δε θα χρειαζόμασταν καν την COSMO για να καταλάβουμε ότι το CCSVI είναι “φιάσκο”, αλλά έλα που ζούμε στην εποχή των “συνδέσεων” και της “ιατρικής του facebook”.

H θεωρία του CCSVI είναι “βιολογικά παράλογη” και αντιτίθεται στο “consenus” – τίνων τη συμφωνία; – πως υπάρχει μία “ανωμαλία ανοσοποιητικού”.  Η μπλογκόσφαιρα – αχ, αυτό το κακό το ίντερνετ – άσκησε πιέσεις σε διάφορους οργανισμούς και ξοδεύτηκαν λεφτά για το CCSVI, αυτήν την θεωρία που νομίζει πως η σκλήρυνση είναι κάτι απλό.

The sudden emergence of a procedure that offered a tantalizingly simple and attractive solution to a complex problem.

Αυτό είναι, τελικά, το πρόβλημα: πως κάποιοι νομίζουν πως η σκλήρυνση είναι οπωσδήποτε δυσίατη.  Δυσίατη την έκανε η αδυναμία μας να βρούμε την αιτία της, σωστά;  Το “complex”, λοιπόν, ως επιθετικός προσδιορισμός στο “πρόβλημα” δεν αφορά μία εγγενή ιδιότητα της σκλήρυνσης, αλλά έναν χαρακτηρισμό που τη συνόδευσε αναγκαστικά, όταν τόσα χρόνια έμενε άνευ αιτίας.

Ο επίλογός τους μου προκαλεί μόνο αποτροπιασμό.  Αλλά και αυτός είναι η δική μου ερμηνεία:

“Θεωρώ δύσκολο η υπόθεση του CCSVI να συνεχίσει να δίνει ζωή σε κλινικές μελέτες που είναι ακριβές, πιθανόν επικίνδυνες, σχεδόν απίθανό να ελεγχθούν, και οι οποίες συνεχίζουν να απομακρύνουν την πολύτιμη χρηματοδότηση από υποσχόμενες περιοχές έρευνας οι οποίες μόλις ξεκίνησαν τα τελευταία χρόνια να προσφέρουν αληθινή ελπίδα σε όσουν υποφέρουν από MS”.

Εννοεί κάτι σαν αλεμτουζουμάμπη; Να γελάσω;

Έριξα μπόλικα δάκρυα λύπης για την MS και χαράς για το CCSVI.  Ούτε κι εγώ πίστευα πως σταματάει η MS, αλλά η πίστη μου δεν είχε, ευτυχώς, καμία σχέση με το τί η επιστήμη μπορούσε να καταδείξει.  Τί να λέμε τώρα, τέσσερα χρόνια πριν κι εγώ τους πίστευα, αλλά τώρα, το 2013, τέτοιο πολεμικό παθος να ξεφορτωθούν το CCSVI δεν το περίμενα.  Ντροπή τους.  Να μην έχουν θεραπεύσει ποτέ ούτε έναν ασθενή και να γράφουν εκπέμποντας τόση βεβαιότητα.

Τρέμω στην ιδέα πως, αν δεν υπήρχε το CCSVI, θα ήμασταν στα χέρια τους.

Μετα-ανάλυση: συσχέτιση CCSVI και MS.

Να μη γελιόμαστε.  Ενδείξεις εναντίον του CCSVI προκύπτουν μόνο από μελέτες με υπέρηχο.  Ο έλληνας Τσιβγούλης θέλει να προσθέσει λίγες ακόμη εδώ, επιχειρώντας μία μετα-ανάλυση 19 ερευνών με υπέρηχο, για να διαπιστώσει τί? Πως υπάρχει ετερογένεια στην ανίχνευση του CCSVI.  Eυχαριστούμε για την πληροφορία που έχουμε από το 2010.  Και είσαι και έλληνας γιατρός.  Και υπάγεται τον εαυτό σας στο Αττικόν Νοσοκομείο.

Chronic cerebrospinal venous insufficiency and multiple sclerosis: a comprehensive meta-analysis of case-control studies

Μία προσεκτικότερη ανάγνωση των γιατρών που υπογράφουν τη μετα-ανάλυση με φέρνει στα ονόματα των Gold και Krogias.  Αυτών που λατρεύουν να μη βρίσκουν το CCSVI και να πουλάνε Tysabri και να προβλέπουν την PML στη Γερμανία.  Αυτές είναι δουλειές, όχι μπλεξίματα με αίματα και φλέβες.

Αν εξαιρέσουν, δε, όπως αναφέρουν, τις μελέτες υπερήχου του Zamboni και τις μελέτες γιατρών που εμπλέκονται στη θεραπεία του CCSVI και αρέσκονται να το βλέπουν αυτό ως αιτία της MS, τότε το CCSVI δεν έχει σχέση με την MS, λες και αν είσαι Ιταλός και βρίσκεις το CCSVI κάνεις ντε και καλά λάθος, ενώ αν είσαι Γερμανός και δεν το βρίσκεις, είσαι αντικειμενικός.  Συμπέρασμα: “τα ευρήματα αυτά συνηγορούν εναντίον της υπόθεσης πως το CCSVI είναι ο βασικός μηχανισμός της σκλήρυνσης.  Ενδεχομένως επικίνδυνες επεμβάσεις που επιχειρούν να βελτιώσουν τη φλεβική απορροή των ασθενών με σκλήρυνση και CCSVI θα πρέπει να αποθαρρύνονται σοβαρά εκτός κλινικών μελετών”.  Ποιά ευρήματα, Τσιβγούλη;  Οι δεκαεννιά αναίμακτοι διαφορετικοί υπέρηχοι;

Our meta-analysis showed a positive association between CCSVI detected using previously proposed ultrasound criteria and MS, however with considerable heterogeneity among included case–control studies. The former association was substantially attenuated in our sensitivity analyses excluding studies that were carried out by the group that first described the potential causative role of CCSVI in MS or removing reports that included investigators who had also been involved in publications advocating endovascular procedures or eliminating investigations that were conducted in Italy. Our most conservative sensitivity
analysis combining all exclusion criteria yielded no association between CCSVI and MS with no
heterogeneity across the remaining studies. Our findings contradict a recent review from the original group underscoring a causative association between CCSVI and MS [Morovic and Zamboni, 2012].
Σελίδα 1 από 812345...Τελευταία »