Monthly Archives: January 2013

Καθηγητής νευρολογίας Prof. George Ebers: το άχαρο τοπίο των κλινικών μελετών των φαρμάκων στη σκλήρυνση

Damning Indictment of MS Clinical Drug Trials – Prof George Ebers

“Οι κλινικές μελέτες στην πολλαπλή σκλήρυνση επέδειξαν συνέπεια στην αξιοποίηση άκυρων μεγεθών για τα αποτελέσματά τους.  Αυτό συνέβη σε βαθμό που είναι δύσκολο να βρεθεί κάτι παρόμοιο στην ιατρική γενικά. […] Είναι μάλλον ξεκάθαρο από μελέτες της φυσικής ιστορίας της νόσου πως οι υποτροπές έχουν λίγη σχέση, αν έχουν, με τη μακρόχρονη εξέλιξη της σκλήρυνσης.  Παρόμοια, οι μετρήσεις της μαγνητικής αξιολογήθηκαν σε μεγάλες βάσεις δεδομένων και βρέθηκε πως δε μπορούν να προβλέψουν κάποιο αποτέλεσμα. […] Η ευρεία αποδοχή αμφιβόλων και ελάχιστα έγκυρων αποτελεσμάτων από κάποιους ερευνητές της σκλήρυνσης, συχνά στο πλαίσιο εξόφθαλμων αντικρουόμενων συμφερόντων, απειλούν την ακαδημαϊκή αξιοπιστία, για να μην αναφέρουμε τη μακροπρόθεσμη επαγγελματική αυτονομία”.

Σε απλά ελληνικά: η δήλωση περί ωφελείας κάθε φαρμάκου για τη σκλήρυνση, η κλινική μελέτη του οποίου βασίστηκε στη μέτρηση υποτροπών ή εστιών των ασθενών, είναι δήλωση μάλλον ψευδής, αφού τα μεγέθη εστίες-υποτροπές έχουν δειχθεί, σε μακρόχρονες μελέτες, να μην έχουν σχέση με την τελική έκβαση της νόσου.  Αντίστροφα, η ίδια η εξέλιξη της νόσου πιστοποιεί την ανεπάρκεια των φαρμάκων.  Πρέπει να βρεθούν άλλα μεγέθη αξιολόγησης της επιδείνωσης/αναπηρίας, και όχι οι εστίες και οι υποτροπές.

Περισσότερα:

Disability as an outcome in MS clinical trials

Ιταλική πολυκεντρική μελέτη παρατήρησης: η συχνότητα εμφάνισης του CCSVI στην MS – λογική, σχεδιασμός και μεθοδολογία της COSMO

Italian multicentre observational study of the prevalence of CCSVI in multiple sclerosis (CoSMo study): rationale, design, and methodology.

“Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε πως μόνο αφού δειχθεί μία συσχέτιση μεταξύ του CCSVI και της MS μπορεί κανείς να προχωρήσει στην πραγματοποίηση ελεγχόμενων μελετών για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα της επεμβατικής θεραπείας ως επιπρόσθετη θεραπεία για τη σκλήρυνση”, λένε όσοι υπογράφουν την παραπάνω εργασία.  “Ο σκοπός της μελέτης COSMO, που πήρε το όνομά της από το ιταλικό “CCSVI: studio Osservazionale Sclerosi Multipla e OND”, είναι να τερματίσει το φλέγον ντιμπέιτ που προέκυψε τα τελευταία χρόνια και να παράσχει μία κατάλληλη απάντηση στο αν το CCSVI σχετίζεται ή όχι με την MS”.

Με την προσφυγή σε οριστικές δηλώσεις, η μελέτη COSMO επιθυμεί να “τερματίσει” μία αναζήτηση που οι ίδιοι οι επεμβατικοί έχουν μόλις αρχίσει να προσπαθούν να λύσουν μεταξύ τους, και μάλιστα επιχειρεί να την λύσει μέσω υπερήχου, όταν οι επεμβατικοί βρίσκουν όλο και περισσότερα ευρήματα όσο πιο επεμβατικά ψάχνουν τους ασθενείς, π.χ. IVUS.  Θαυμάζω το μεγαλεπήβολο σχήμα της COSMO, αλλά γιατί είναι βέβαιοι πως το CCSVI διαγιγνώσκεται αυστηρά και πάντα με υπέρηχο;  Αντίστροφα: εσύ, αν ήσουν ασθενής, και συμμετείχες στη μελέτη, και σε έβγαζαν αρνητικό στο CCSVI, θα γύριζες σπίτι σου και στις ενεσούλες σου;

Ωραία η συγκέντρωση του υλικού τους: ασθενείς με όλους του τύπους σκλήρυνσης έναντι υγιών, και έναντι ασθενών άλλων δύο κατηγοριών, πρώτα αυτών που πάσχουν από νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η Parkinson’s και η ALS, και δεύτερον αυτών που πάσχουν από φλεγμονώδεις ασθένειες του ΚΝΣ (neuromyelitis optica (NMO), acute disseminated encephalomyelitis (ADEM), encephalitis, neurolupus).  Πολύ ωραίο δείγμα ασθενών, δηλαδή, για να εξεταστούν με επεμβατική φλεβογραφία, και όχι με υπέρηχο, και να λυθεί και η δική μας απορία σχετικά με το πού και πόσο συχνά εμφανίζεται το CCSVI.

Δε μπορεί να πει αυτή η μελέτη αν το CCSVI σχετίζεται σοβαρά με την MS, όταν – θυμηθείτε τον Siskin – το 99% των ασθενών με MS που βγαίνουν αρνητικοί στον υπέρηχο έχουν τουλάχιστο μία αγγειακή ανωμαλία στην επεμβατική φλεβογραφία, ή όταν, σύμφωνα με τον Sclafani, μόνο ο IVUS, ούτε καν η απλή επεμβατική φλεβογραφία, μπορεί να ανιχνεύσει κάποιες ανωμαλίες της αζύγου.  Ωστόσο, οι εν λόγω γιατροί θεωρούνται προκατειλημμένοι, με αντικρουόμενα συμφέροντα.

Η aliki στο φόρουμ πόσταρε ένα σωρό πληροφορίες γύρω από την COSMO, ίσως μπορεί κάποιες να μας συνοψίσει κι εδώ.

MS και ALS

Πώς τα κατάφεραν οι νευρολόγοι και διαγιγνώσκουν μία ασθένεια, την σκλήρυνση, βάσει σημείων (εστίες) το πλήθος ή η εξέλιξη των οποίων δεν έχει απαραίτητα σχέση με την επιδείνωση της νόσου, είναι απορίας άξιο.  Αν έχει ένα βασικό μαγνητικό χαρακτηριστικό η σκλήρυνση, αυτό είναι οι περιφλεβικές εστίες περικοιλιακά (Dawson’s fingers), αλλά η νευρολογία κατάφερε αυτό να μείνει ανεξήγητο.  Η ανακάλυψη του CCSVI μας θύμισε πόσο λειψά είναι τελικά τα κριτήρια διάγνωσης, ή πόσο χρονοβόρα η διάγνωση όταν απαιτούνται διασπορά στον χώρο και στον χρόνο, και όχι τρεις φλέβες κλειστές συνοδεία συμπτωμάτων, π.χ.

Τα γράφω αυτά γιατί διάβασα για την περίπτωση ασθενούς που, βάσει συμπτωμάτων, διαγνώστηκε με ALS στα 33 της – αδυναμία άνω και κάτω άκρων, δυσαρθρία, δυσφαγία και δύσπνοια, για την επιδείνωση της οποίας υποστηρίζεται τεχνητά πλέον, επιδείνωση που σημειώθηκε μέσα σε δύο χρόνια.  Η ίδια η ασθενής, βάσει μαγνητικής τομογραφίας, πληροί τα κριτήρια για πρωτοπαθώς προϊούσα σκλήρυνση (έχει περικοιλιακές εστίες και oligoclonal bands).  Tί έχει, τελικά, η ασθενής; Και τα δύο, λένε οι ειδικοί, αν και υποστηρίζουν πως ο ρόλος της αντίδρασης του ανοσοποιητικού στην ALS είναι “αμφίβολος και ασαφής”.

Amyotrophic Lateral Sclerosis and Multiple Sclerosis Overlap: A Case Report

Δεν ξέρω αν η ταλαίπωρη ιταλίδα ασθενής έχει πληροφορηθεί για την ανακάλυψη του CCSVI στη χώρα της – πριν δύο χρόνια, είχα επικοινωνήσει με τον ελληνικό σύλλογο για την ALS, και τους γνωστοποίησα τις εργασίες του Zamboni.  Η πρόεδρος με ευχαρίστησε και είπε πως θα τις προωθήσει στους γιατρούς τους (νευρολόγους;) για να τους πούν αν αξίζουν.  Όπως φαντάζεστε, δεν ξαναμιλήσαμε.  Λες και έχουν τόσο σούπερ θεραπείες οι ασθενείς με ALS, ή τόσο χρόνο για χάσιμο, που μπορούν να περιμένουν και άλλο τη νευρολογία να καταλάβει τί στο διάολο πάει λάθος σε πολλές νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Θυμίζω, όμως, πως όσο η MS και η ALS εμφανίζονται παράλληλα ή διαγιγνώσκονται με σχετική δυσκολία/καθυστέρηση, το CCSVI βρέθηκε να υπάρχει ενίοτε σε ασθενείς που είχαν και MS και ALS, και είναι το CCSVI ένα σύνδρομο που διαγιγνώσκεται πολύ ευκολότερα, και μπορεί και να θεραπεύεται ευκολότερα.

Chronic cerebrospinal venous insufficiency in amyotrophic lateral sclerosis

Ίσως μόνο όσοι χάσαμε χρόνο μιλώντας με περισπούδαστους καθηγητές νευρολογίας για εστίες και άγχος και βλακείες καταλαβαίνουμε πλέον τη σημασία του να κερδίζεις χρόνο σε αυτές τις παθήσεις – ή, μάλλον, σε αυτό το σύνδρομο, το CCSVI, που όσο υπομελετάται, τόσο επιτρέπει άλλους τρεις ανθρώπους να διαγνωσθούν αύριο, και κάθε μέρα, στον Καναδά και αλλού.

Συμπληρωματική και εναλλακτική ιατρική στη σκλήρυνση

Σύμφωνα με τις έρευνες, παγκοσμίως από 41% (Ισπανία) έως 82% (Αυστραλία) των ασθενών με σκλήρυνση χρησιμοποιούν μεθόδους εναλλακτικής ιατρικής ή άλλα συμπληρωματικά σκευάσματα για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων, πολύ συχνά ταυτόχρονα με την αγωγή τους.  Στη μελέτη των Σκανδιναβών, επιβεβαιώνεται αυτή η τάση και στις δικές τους χώρες, αν και οι ερευνητές συμπεριλαμβάνουν στην εναλλακτική ιατρική και τις επεμβάσεις CCSVI – λες και είναι Τάι Τσι ή αγιουρβέδα η τοποθέτηση στεντ.  Εν πάσει περιπτώσει, η έρευνα δείχνει την ανεπάρκεια της “κλασικής” ιατρικής να αντιμετωπίσει συμπτώματα, για τα οποία ένα μεγάλο πλήθος ασθενών καταφεύγει στην “εναλλακτική”.

Use of Complementary and Alternative Medicine among People with Multiple Sclerosis in the Nordic Countries

Αν ανοίξετε το table 2 στην εργασία, θα δείτε ποιά είναι τα εργαλεία της εναλλακτικής ή συμπληρωματικής ιατρικής, ενώ στο table 4 θα δείτε σε ποιά συμπτώματα στοχεύει η κάθε εναλλακτική μέθοδος – όχι τυχαία, ανάμεσα σε αυτά, η κόπωση, η συχνουρία, η ζάλη, η ποιότητα ζωής και αντοχής γενικά, οι πονοκέφαλοι, η κατάποση, η θολή σκέψη, που παραπέμπουν σε ενεργό CCSVI.

Διαβάστε αυτή την έρευνα σε συνδυασμό με μία πρόσφατη εργασία που έδειξε, στα πλαίσια μίας διπλά τυφλής κλινικής μελέτης με ομάδα πλασέμπο, ότι τρεις μήνες καθημερινής λήψης 250 mg Ginseng δύο φορές την ημέρα μείωσαν την κόπωση των ασθενών και βελτίωσαν την ποιότητα ζωής, σε σχέση με την ομάδα πλασέμπο.

Ginseng in the Treatment of Fatigue in Multiple Sclerosis: A Randomized Placebo-Controlled Double-Blind Pilot Study.

Ας αυτοαναλυθούμε

Στις 13 Γενάρη πέρασαν δύο χρόνια από τότε που συστάθηκε αυτό το μπλογκ.  Νομίζω ορθά προέκυψε η ανάγκη, το 2011, να υπάρχει ένας ιστοχώρος αποκλειστικά για τη ΧΕΝΦΑ στα ελληνικά, για όλους εκείνους τους ασθενείς (είναι πολλοί) που δε μπορούν να διαβάζουν ξενόγλωσσες επιστημονικές εργασίες ή δεν έχουν την καθαρή όραση/σκέψη να τις κατανοήσουν.  Ο σκοπός μου/μας ήταν η παροχή πληροφοριών, σίγουρα όχι ξεκομμένων και από ένα ειλικρινές αίσθημα συμπόνοιας: i’ve been in your shoes, you’ve been in mine.

Στο μπλογκ προσέρχονται περίπου 208 μοναδικοί χρήστες καθημερινά, νούμερο μεγαλύτερο από το περσινό, οι οποίοι προτιμούν κυρίως τις βραδινές ώρες 11 έως 12 και διαβάζουν πολύ συχνά το φόρουμ, το οποίο έχει τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα από όλες τις σελίδες.  Από τα λοιπά άρθρα μας, με εξαίρεση τα προσωπικά μηνύματα και την αρχική σελίδα, τα πέντε πιο συχνά αναγνωσμένα είναι:

1.  Ο Dr. Franz Schelling απαντά σε ερωτήσεις του ccsvitalk

2. Δίαιτα κατά της θρόμβωσης και της φλεβικής ανεπάρκειας

3.  Συχνές ερωτήσεις/ευρετήριο όρων

4.  Σύνδρομο διαμερίσματος

5.  Ημερολόγιο Καταστρώματος

Η τάση αυτή επιβεβαιώνει την προσέλευση νέων μελών στο μπλογκ, αφού περισσότεροι ενδιαφέρονται να μάθουν τί είναι ΧΕΝΦΑ και ποιά η προσωπική περιπέτεια μίας ασθενούς, ενώ εμπιστεύονται τις περιγραφές του Dr. Schelling.  To “σύνδρομο διαμερίσματος” είναι επίσης δικό του άρθρο, και αφορά μάλλον τους παλαιότερους πεπειραμένους αναγνώστες, των οποίων η παρουσία είναι σταθερά ευχάριστη εδώ.  Το άρθρο για τη θρόμβωση και τη δίαιτα μου θυμίζει την έτερη όψη του 2012: όσο περισσότερες επεμβάσεις γίνονται, τόσο θα προκύπτουν και νέες επιπλοκές ή πράγματα που μπορεί να πάνε στραβά.

Τί πληκτρολογούν οι αναγνώστες στη μηχανή αναζήτησης; Βασικά πράγματα, όπως τη λέξη “ccsvi” και “χενφα”, “οπτική νευρίτιδα”, “εγκεφαλική ατροφία” και “μυελίνη”, όροι αναζήτησης που αφορούν πάλι μάλλον νέους αναγνώστες.  Στην πρώτη πεντάδα φιγουράρει, βέβαια, και ο όρος “σύνδρομο διαμερίσματος”.

Το μπλογκ έκανε μία μικρή (μικρούτσικη) κοιλιά τους τελευταίους μήνες, λόγω έλλειψης ελεύθερου χρόνου της γράφουσας, γεγονός που δεν είναι και έλλειψη ενδιαφέροντος, σας βεβαιώνω, αν και οφείλω να παραδεχτώ δύο τινά: α) επειδή νιώθω πως απώλεσα τον επείγοντα χαρακτήρα των συμπτωμάτων και της φλεβικής όψης του CCSVI, στέκομαι μάλλον λιγότερο ενεργητικά απέναντι στο θέμα, και β) επειδή είδα ιστορίες επεμβάσεων με όχι πάντα επιθυμητά αποτελέσματα, είμαι λιγότερο ανέμελη στο κομμάτι της αγγειοπλαστικής πλέον.  Προσωπικά, η ανακάλυψη του CCSVI μου έκανε ένα τεράστιο καλό και ένα αδιόρθωτο κακό: αφενός εμπιστευόμενη τον Sclafani νιώθω πως έκανα ό,τι καλύτερο για να σώσω χρόνια/σώμα/ποιότητα ζωής, αφετέρου έχω χάσει την εμπιστοσύνη μου στο ιατρικό κατεστημένο φορ έβερ, και άντε να βγάλεις τα γεράματα έτσι.  Θα γίνω μία ξινή ξεροκέφαλη γιαγιά, και τα εγγόνια/παιδάκια του μέλλοντος θα αγανακτούν που δεν ακούω τον γιατρό “για το καλό μου”, γιατί ποτέ κανείς δε θα καταλάβει σε ποιά θέση ακριβώς βρεθήκαμε και πώς βρήκαμε το “καλό μας” το 2011: τη θέση αυτού που πόνεσε από νωρίς, που μετά έπρεπε να γκρεμίσει τον γίγαντα της νευρολογίας όταν όλοι οι άλλοι τον επευφημούν, και μετά να κάνει και τον γύρο, ναι, τον γύρο, του κόσμου για να επιβιώσει.

Αν είσαι ο διακοσιοστός ένατος νέος αναγνώστης που θα μπει σήμερα, να ξέρεις πως θα είμαι εδώ άλλη μία χρονιά να σου μεταφράζω τον “δρόμο” και το “ταξίδι”.

Σελίδα 1 από 212