Tag Archives: γονίδια

Συνέντευξη με τον Paolo Zamboni: ο ασθενής που θεραπεύει τη σκλήρυνση.

Συνέντευξη στον Stefano Lorinzetto της καθημερινής εφημερίδας του Μιλάνο Il Giornale.

Un medico malato è riuscito a curare la sclerosi multipla

Προχωράει σιγά σιγά στο διάδρομο του Νοσοκομείου της Αγίας Άννας, με τα πόδια του να υποστηρίζονται από ορθοπαιδικές μπότες.  Μου δίνει τα χέρια του, μα δε μπορεί να τα κλείσει, ωστόσο καταφέρνει να μεταδώσει τη θέρμη και το πάθος του.  Ο Καθηγητής Paolo Zamboni, καθηγητής Αγγειακών Παθήσεων και Κλινικής Μεθοδολογίας του Πανεπιστημίου της Φεράρα, είναι και ο ίδιος ασθενής.  Πάσχει από μία πολύ σπάνια νόσο – “δε γνωρίζουμε ούτε το πότε ούτε το γιατί “των επιθέσεών” της” – που θεωρείται αυτοάνοση, και η οποία αποδυναμώνει τα νεύρα και τους μυς.  Λέγεται Πολυεστιακή Κινητική Νευροπάθεια, και υπάρχουν μόνο χίλιοι ασθενείς σε Αμερική και Ευρώπη.  Είναι μία ήπια μορφή της ALS.

Αλλά είναι μία άλλη ασθένεια, η σκλήρυνση κατά πλάκας, εναντίον της οποίας βρέθηκε να πολεμάει και αυτός και η γυναίκα του, κερδίζοντας τη μάχη.  Θέλοντας πάσει θυσία να κάνει καλά τη γυναίκα του Έλενα, που είχε προσβληθεί από τη νόσο, έκανε το πιο λογικό πράγμα για έναν επιστήμονα: “Προσπάθησα να καταλάβω”.  Η κατάληξη ήταν η ανακάλυψη του CCSVI, ένα ακρωνύμιο που του χάρισε παγκόσμια φήμη, σε σημείο τα χειρουργεία του να είναι απασχολημένα από τώρα μέχρι το Πάσχα.  Η ανακοίνωση της κλινικής μελέτης του έχει αντικατασταθεί από ηχητικό μήνυμα που καλεί τους ασθενείς να θυμηθούν ωραιότερες μέρες, οι υπολογιστές του Πανεπιστημίου έχουν τουλάχιστο 24.000 μηνύματα ασθενών οι οποίοι ζητάνε βοήθεια, και μία ομάδα στο Facebook, με 7.957 οπαδούς, θέλουν ο Zamboni να προταθεί για το βραβείο Nobel ιατρικής.  Πρόσφατα ο Marco Marozzi αφιέρωσε 334 σελίδες σε ένα γοητευτικό βιβλίο με τον τίτλο “Brave dreams” και θέμα ακριβώς “τον αγώνα του ιταλού γιατρού να θεραπεύσει την πολλαπλή σκλήρυνση”.

CCSVI σημαίνει Χρόνια Εγκεφαλονωτιαία Φλεβική Ανεπάρκεια.  Πρόκειται για μία σοβαρή αγγειακή ασθένεια που κανείς, πριν τον Zamboni, δεν είχε βρει, και η οποία, βεβαιώνει ο γιατρός, είναι παρούσα σε περίπου 70% των ασθενών με σκλήρυνση, και σε 10% των υγιών.  Μένει, λοιπόν, να δειχθεί τι ρόλο παίζει η ΧΕΝΦΑ στην πολλαπλή σκλήρυνση και σε άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Ο Καθηγητής Zamboni επιβλέπει επεμβάσεις της ΧΕΝΦΑ μαζί με τον Fabrizio Salvi, ειδικό στην σκλήρυνση νευρολόγο του Bellaria Νοσοκομείου της Μπολώνια.  Ο Dr. Salvi είναι τόσο βασικός στην έρευνα του Zamboni που, όταν ο νευρολόγος, μεγάλος φαν των μηχανών, αγόρασε μία Ducati Monster 900, οι αντιπρόσωποι της Ducati βρήκαν τον Zamboni και τον ρώτησαν: “Καθηγητά, να του τη δώσουμε; Κι αν σκοτωθεί σε κανένα ατύχημα;  Έχετε πολλά καλά να κάνετε ακόμη…”  Ο καθηγητής Zamboni πρότεινε να του δώσουν τη μισή!

Η επέμβαση του CCSVI, με τοπική αναισθησία, κρατάει από 45 λεπτά μέχρι μιάμιση ώρα.  Εξυπηρετεί στη διάνοιξη στενών φλεβών.  Σε μία πιλοτική μελέτη 65 ασθενών που θεραπεύτηκαν, οι 35 ήταν σε αρχικά στάδια της νόσου (υποτροπιάζουσα μορφή), και οι 30 βρίσκονταν ήδη σε αναπηρικό καροτσάκι.  Έγιναν 44 επιτυχημένες επεμβάσεις.  26 ασθενείς έκαναν μόνο μία επέμβαση, 14 χρειάστηκαν μία επανάληψη και 4 χρειάστηκαν και δεύτερη επανάληψη.  Οι 23 από τους 35 ασθενείς της υποτροπιάζουσας μορφής της νόσου, που είχαν επιτυχημένη επέμβαση, είναι σε πλήρη ύφεση από τότε (2008), και μόνο τα σημάδια στη μαγνητική τούς θυμίζουν τη σκλήρυνση.

Στην πραγματικότητα, τα πιο εκπληκτικά αποτελέσματα επιτεύχθησαν από τον Καθηγητή Zamboni στη γυναίκα του, για την οποία ωστόσο προτιμά να μη μιλάει.  “Για λόγους ηθικής, δε θα την έβαζα σε μία κλινική μέλετη.  Η περίπτωσή της ας θεωρηθεί ότι στερείται επιστημονικής αξίας.”  Ας είναι.  Το γεγονός είναι πως η Έλενα νιώθει τόσο καλά ώστε να μπορεί να γυμνάζεται ελεύθερα.  Η Έλενα εκδήλωσε τα πρώτα σημάδια της νόσου το Δεκέμβριο του 1987, μετά τη γέννηση της κόρης τους Ματίλντα, η οποία είναι πεμπτοετής φοιτήτρια ιατρικής σήμερα.  Η επέμβαση της Έλενα έγινε το Μάιο του 2007 από τον Επεμβατικό Ακτινολόγο και παιδικό φίλο του  Zamboni Roberto Galeotti, ο οποίος δουλεύει από το 1998 μαζί με τον καθηγητή.  “Μέχρι να μπούμε στο δωμάτιο της επέμβασης με την Έλενα, η μητέρα της ρωτούσε: “είσαι σίγουρος τι πας να κάνεις;”  Έκτοτε η Έλενα δεν έχει ξανακάνει υποτροπή”.

Ερ.: Τί γνωρίζουμε για τη σκλήρυνση;

-Απ.: Όχι πολλά, πέρα από το ότι είναι η πιο συνηθισμένη νευροεκφυλιστική ασθένεια στις ηλικίες 20-40.  Στον κόσμο, κάθε τέσσερις ώρες άλλος ένας διαγιγνώσκεται με σκλήρυνση, ενώ συνολικά υποφέρουν 3.000.000 άνθρωποι, οι 61.000 στην Ιταλία.

Πότε κατάλαβε ότι η γυναίκα του πάσχει από σκλήρυνση;

Είχαμε μόλις παντρευτεί.  Είχα κερδίσει μία ερευνητική θέση στο Ινστιτούτο χειρουργικής παθολογίας του Πανεπιστημίου του Sassari.  H Έλενα με είχε ακολουθήσει στη Σαρδηνία.  Ένα πρωί μου τηλεφώνησε: “νιώθω να έχω μυρμήγκια παντού στο πρόσωπο, δε μπορώ να κουνήσω τους μυς του προσώπου και ακούω λίγο από το ένα αυτί”.  Λίγες μέρες αργότερα, ο θόρυβος στο αυτί υποχώρησε.  Δεν του δώσαμε σημασία.  Πέντε χρόνια αργότερα ήρθε το πρώτο επεισόδιο, αυτό που αφορά τουλάχιστο τους μισούς ασθενείς: μία μαύρη κηλίδα στο οπτικό πεδίο, το ανοσοποιητικό σύστημα που επιτίθεται στο οπτικό νεύρο σα να ήταν εχθρός του.  Το σύμπτωμα κράτησε τρεις εβδομάδες.  Για εναμιση χρόνο δεν είχε ενοχλήσεις.  Και μετά άρχισε η κατρακύλα: δε μπορούσε να περπατήσει, έχανε την ισορροπία της.  Ένιωθα ανεπαρκής, ως σύζυγος και ως γιατρός, που δε μπορούσα να απαντήσω στις ερωτήσεις της.

Αντίδραση με μελέτη.

-Έπεσα ολόκληρος πάνω στα επιστημονικά συγγράματα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας.  Αλλά είχα πρόβλημα να τα κατανοήσω.  Οι συνάδελφοί μου θεωρούσαν τη νόσο αυτοάνοση, έναν κομψό τρόπο με τον οποίο δηλώνουμε την άγνοιά μας εμείς οι γιατροί.  Νεανικός διαβήτης, ρευματοειδής αρθρίτιδα, νεφρίτιδα, νόσος του Crohn…μάλλον βιαζόμαστε όταν λέμε ότι για όλες φταίει το ανοσοποιητικό – συμπεριλαμβανομένης και της ασθένειας από την οποία πάσχω. 

Και τότε;

-Ξεκίνησα από την αρχή, παθολογοανατομία, από το μικροσκόπιο.  Και τότε παρατήρησα κάτι ενδιαφέρον: το κέντρο κάθε εστίας διερχόταν μία φλέβα.  Φανταστείτε την ακολουθία: οι φλέβες είναι η αλυσίδα και οι εστίες τα μαργαριτάρια.  Αν δεν είχε προηγηθεί μία εικοσαετία μελέτης, δε θα είχα ανακαλύψει το CCSVI.  Για πρώτη φορά στην ιστορία η έρευνα για τη σκλήρυνση μετατοπιζόταν έξω από το κρανίο, στις φλέβες του λαιμού και του στήθους.

-Τί επιφέρει το CCSVI;

-Τρία πράγματα: δε μπορείς να έχεις καλή οξυγόνωση, και αυτό καταστρέφει τα κύτταρα και τα νεύρα.  Προκαλεί μικροαιμορραγίες και εναπόθεση σιδήρου στις εγκεφαλικές φλέβες, καθώς και παραγωγή ελευθέρων ριζών.  Αυξάνει τη φλεγμονή και την κινητοποίηση του ανοσοποιητικού.  Όλα αυτά σαφώς συνεισφέρουν αρνητικά στα συμπτώματα της σκλήρυνσης.

– Και τι συμβαίνει στους ασθενείς με σκλήρυνση άπαξ και κάνουν αγγειοπλαστική;

-Η σκλήρυνση έχει μία κλίμακα επιδείνωσης δέκα βαθμών.  Δε μπορώ να μιλήσω για αυτούς που είναι χρόνια καθηλωμένοι σε αναπηρικό καροτσάκι, αλλά μπορώ να πω πως ακόμη και σε αυτούς εξαφανίζεται η κόπωση, ένα δυσάρεστο σύμπτωμα για το οποίο δεν υπάρχει καμία αντιμετώπιση.  Επιπλέον η αγγειοπλαστική επαναφέρει το χειρισμό του σφιγκτήρα, ενός μυ η αδυναμία του οποίου αποτρέπει έναν ασθενή απο το να έχει, π.χ., κοινωνικές σχέσεις – και για αρκετούς το να μπορούν να ελέγχουν την ούρηση είναι πλέον πιο σημαντικό από το να σταθούν όρθιοι.

-Πώς γίνεται η επέμβαση;

-Χωρίς νυστέρι.  Είναι ενδοαγγειακή επέμβαση.  Εισάγουμε ένα λεπτό καθετήρα από τη βουβωνική χώρα στη μηριαία φλέβα και τον προωθούμε μέχρι την άζυγο, που βρίσκεται πίσω από την καρδιά και κοντά στη σπονδυλική στήλη.  Διαστέλλουμε το μπαλόνι ώστε να απομακρύνουμε τα εμπόδια ροής.  Το ίδιο κάνουμε και για τις δύο σφαγίτιδες φλέβες.  Σε αυτές τις τρεις φλέβες βρίσκουμε συνήθως λεπτές μεμβράνες, μάλλον ανωμαλίες εκ γενετής θα τις έλεγα, που εμποδίζουν τη ροή του αίματος.  Δυστυχώς στις μισές των περιπτώσεων συμβαίνει επαναστένωση σε περίπου οκτώ μήνες, οπότε και χρειάζεται να επαναλάβουμε τη διαδικασία.  Στο 30% όμως, αρκεί μία επανάληψη.

-Γιατί δεν απομακρύνετε τις μεμβράνες αυτές μια για πάντα;

-Γιατί κάτι τέτοιο απαιτεί ένα ειδικό χειρουργικό εργαλείο, το οποίο όμως δεν κατασκευάζει καμία εταιρεία εκτός κλινικής μελέτης. 

-Τί σημαίνει “τυχαιοποιημένη διπλά τυφλή κλινική μελέτη”;

-Μία μελέτη, στην οποία ούτε ο γιατρός ούτε οι ασθενείς γνωρίζουν ποιοί τελικά υποβάλλονται σε αγγειοπλαστική.  Μία τέτοια θα ξεκινήσει στη χώρα μας σε λίγο.  Θα περιλαμβάνει 700 ασθενείς σε 15 ιταλικά νοσοκομεία.

– Γνωρίζω πως μία από τις συμμετέχουσες θα είναι η Nicoletta Mantovani, χήρα του Luciano Pavarotti, η οποία διαγνώσθηκε με σκλήρυνση λίγο καιρό μετά τη σύναψη της σχέσης της με τον διάσημο τενόρο, στο Λος Άντζελες.

-“Ήταν να της δοθεί μία θέση στην πρώτη πιλοτική μελέτη που έκανα, αλλά δεν ήθελα να φανεί πως τυγχάνει ειδικής μεταχείρισης.  Είναι η “νονά” του ιταλικού συνδέσμου για τη σκλήρυνση κατά πλάκας.  Και φυσικά διαμαρτύρεται για την παρεμπόδιση των μελετών μας από μέλη του συνδέσμου.

Ο Marc Freedman όμως, διεθυντής της θεραπευτικής μονάδας για τη σκλήρυνση κατά πλάκας στο νοσοκομείο της Οτάβα, είπε: “ακούμε καθημερινά ιστορίες επιπλοκών από τις επεμβάσεις που γίνονται στο εξωτερικό”.  Και ο συνάδελφός του, David Spence, δήλωσε πως η ανακάλυψή σας είναι “ληστεία.  Χαμένα λεφτά που διατίθενται στον άρρωστο Zamboni.  Είναι τσαρλατανιά, απάτη ιατρική.  Κανείς δεν έχει δείξει ότι αυτό δουλεύει”.

-Εάν είχα ανακαλύψει κάτι ασήμαντο, θα υπήρχε τόσο μεγάλη αντίδραση;  Τί νομίζετε;  Ο Καναδάς είναι μία χώρα με πολλούς ασθενείς, δεν υπάρχει οικογένεια που να μην έχει φίλο ή συγγενή με σκλήρυνση.  Και ο Freedman έχει τους περισσότερους ασθενείς στον Καναδά.  Αυτό, νομίζω, τα λέει όλα.

-Όπως λέει και το βιβλίο “Γενναία Όνειρα”: “υπάρχουν αυτοί που ζουν με σκλήρυνση, και αυτοί που ζουν από τη σκλήρυνση”.

Είναι μία ασθένεια που τροποποιείται με περίπου 40 φάρμακα από ένα σωρό φαρμακευτικές εταιρείες.  Στα ύστερα στάδια της νόσου, όμως, τα φάρμακα είναι άχρηστα.  Ένας ασθενής στην Ιταλία κοστίζει στο εθνικό σύστημα υγείας από 22.000 έως 25.000 τον χρόνο.  Μόνο το νοσοκομείο του San Bortollo για τους 500 ασθενείς του ξοδεύει 11.000.000 ευρώ.  Συνυπολογίστε σε αυτά και τα άλλα έξοδα αναπηρίας – καροτσάκια, πάνες κλπ.

Και η δική του ασθένεια; Πότε κατάλαβε ότι πάσχει;

Ήταν στην αρχή της δεκαετίας του 90.  Μετά από ένα χειρουργείο άρχισα να νιώθω τα χέρια μου κουρασμένα και βαριά.  Μέχρι τότε, μπορούσα να δουλεύω 12 ώρες συνεχόμενα, χωρίς προβλήματα.  Το 1994 άρχισε να με προδίδει το ένα πόδι.  Για κάποια χρόνια χρησιμοποιούσα μόνο το δεξί χέρι.  Το 1998 έπιασα νυστέρι για τελευταια φορά.  Τώρα μόνο διδάσκω ειδικευόμενους γιατρούς στη γενική χειρουργική.

Τί άλλες δραστηριότητες τού απαγορεύονται;

Η ασθένειά μου με οδηγεί σε μία προοδευτική κινητική αναπηρία.  Κάθε κίνηση απαιεί υπομονή και φέρνει κούραση. Έμαθα να τρώω με το αριστερό χέρι.  Μου παίρνει μισή ώρα να ντυθώ, και όχι δύο λεπτά.  Δε μπορώ καν να δέσω αυτή τη γραβάτα!

Όταν συναντώ ανθρώπους σαν κι εσάς, μου έρχεται στο μυαλό μία φράση: “Καλύτερα να μας θεραπεύει ο γιατρός που μας αφήνει να δούμε τις πληγές του”

Είναι αλήθεια, οι ασθενείς μου, αν και με βλέπουν άρρωστο, θέλουν να βεβαιώνονται πως είμαι παρών στις επεμβάσεις τους.  Χωρίς τα χέρια μου, αλλά με το μυαλό μου.  Τα χέρια μου αδυνατούν λόγω ανυπέρβλητου προβλήματος.

Πότε εξήγησε στην κόρη του πως οι γονείς τους ήταν και οι δύο άρρωστοι;

Όταν ήταν 15, ήρθε μαζί μας σε ένα ιατρικό συνέδριο στην Πολωνία.  Πάνω στο τρένο τής είπα πως η μαμά και ο μπαμπάς πάσχουν από σοβαρές ασθένειες, και κανείς δεν ξέρει το μέλλον.  Στη Βαρσοβία, ενδώσαμε σε μία νύχτα απαγορευμένων απολαύσεων: καπνός, μπύρα, και χορός πάνω σε τραπέζι.  Ήταν η τελευταία φορά που χόρεψα.

Robert Zivadinov: Ο κεντρικός ρόλος του CCSVI στην MS.

Robert Zivadinov. CCSVI and Brain Perfusion

Το βίντεο που παρατέθηκε είναι παρμένο από το Συμπόσιο του CCSVI, διοργανωμένο τον περασμένο Ιούλιο στο Manhattan με την επιμέλεια του Dr. Sclafani.  Ο ομιλητής, Νευρολόγος Dr. Robert Zivadinov, συνιστά σε ολόκληρη τη νευρολογική κοινότητα “προσοχή, πριν βγάλει βιαστικά συμπεράσματα”, αφού οι ενδείξεις είναι υπέρ του CCSVI ως παράγοντα στην εκδήλωση της MS.

Τέσσερις ήταν οι γνωστοί παράγοντες μέχρι στιγμής, αλλά κανείς δεν εξηγεί την ασθένεια ικανοποιητικά από μόνος του: α. μολυσματικός παράγοντας (π.χ. ιός Epstein Barr), b. γενετική προδιάθεση, c. περιβαλλοντικοί λόγοι (κάπνισμα, βιταμίνη D), d. ανώμαλη ανοσολογική αντίδραση.

Ο ιός Epstein Barr, για παράδειγμα, που υπάρχει στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών με MS που μελέτησε ο ίδιος (99%), υπάρχει και στη συντριπτική πλειοψηφία των υγιών, με τους οποίους αντιπαρέβαλε την πρώτη ομάδα (97%).  Το δε κάπνισμα έχει οπωσδήποτε σχέση με την τιμή των Matrix Metalloproteinases, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ακεραιότητα του αιματεγκεφαλικού φραγμού.

Αναφέρει πως ο ίδιος, πριν τον Dr. Zamboni, είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη μειωμένη ορατότητα των ενδοκρανιακών φλεβών στους ασθενείς με MS.  Έρευνά του, με μηχάνημα υψηλής ανάλυσης 7 Tesla, είχε δείξει “στάση αίματος σε φλέβες εντός και εκτός εστιών”, φαινόμενο που δεν έχει παρατηρήσει ο ίδιος σε άλλη ασθένεια της λευκής ουσίας.

Αμφιβάλλει, ωστόσο, πως ο σίδηρος έχει αιτιακή σχέση με την MS.  Το ερώτημα αν η εναπόθεση σιδήρου, όπως προτείνει ο Dr. Zamboni, προκαλεί φλεγμονές, μοιάζει για αυτόν να απαντάται εξίσου και από την αντίστροφη.  Ωστόσο δε μπορεί να παραγνωρίσει το γεγονός πως αφύσικα υψηλός σίδηρος υπάρχει στους ασθενείς με MS σε σχέση με υγιείς.  Παράδειγμα: 14χρονα παιδιά με MS, και διάρκεια στον χρόνο της ασθένειας τα τρία έτη, είχαν 100% περισσότερο σίδηρο στον εγκέφαλο από υγιείς συνομηλίκους τους.

Στα διαγνωστικά κριτήρια του CCSVI, που παραμένουν αρκετά υποκειμενικά ακόμη, προσθέτει αυτός τη μειωμένη ταχύτητα του σκιαγραφικού στην επεμβατική φλεβογραφία.  Γιατί, ναι μεν ανωμαλίες τύπου CCSVI βρίσκονται και σε υγιείς, αλλά η αργή ροή φαίνεται να είναι ίδιον των ασθενών.  Δεν είναι απόλυτος πως το CCSVI έχει εμβρυολογική προέλευση.  Παραθέτει τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία: στην ομάδα των υγιών με CCSVI, που εντόπισε ο ίδιος, είδε κάποια κοινά επιβαρυντικά: “vascular infective and inflammatory agents, heart disease, Epstein Barr virus, irritable bowel syndrome, smoking”, ενώ το κοινό προστατευτικό στοιχείο αυτών ήταν η χρήση τους ουσίας Gingko Biloba.  Θα μπορούσε, λοιπόν, το CCSVI των “υγιών” να είναι εν μέρει επίκτητο;  Φαίνεται πως θα μπορούσε.

Στη συνέχεια ανοίγει το μεγάλο κεφάλαιο του blood brain barrier.  Καταστροφή στο ενδοθήλιο μπορεί να συμβεί για τους εξής κάτωθι λόγους, καθένας από τους οποίους κάνει χώρο για τη θεωρία του CCSVI: παλινδρόμηση αίματος, υποαιμάτωση και οξειδωτικό στρες, αργός μεταβολισμός, κακή ροή του ΕΝΥ, κάποιος ιός (Epstein Barr).

H ομιλία του Zivadinov είναι, στην ουσία, αφιερωμένη στην υποαιμάτωση του εγκεφάλου των ασθενών με MS, ένα υπο-μελετημένο φαινόμενο.  Το εντυπωσιακό, υπέρ του CCSVI, επιχείρημα για το πώς η αργή απομάκρυνση του αίματος, λόγω εξωκρανιακών στενώσεων, μπορεί να προκαλεί με τη σειρά της τοπική υποξία, λόγω μη απορροφησιμότητας του οξυγόνου και των θρεπτικών ουσιών, και άρα θάνατο ολιγοδενδροκυττάρων και πιθανόν φλεγμονές, εκφέρεται από το στόμα του Zivadinov:

The rate of tranfer of nutrients (primarily oxygen and glucose) from the capillary bed into the brain fluid is proportional to the rate of blood flow through the capillary bed.  An obstruction of the extracranial venous drainage pathways may significantly reduce the supply of brain nutrients and potentially result in hypoxia.  Removing an obstruction in the IJVs or azygos vein could increase blood flow through the cerebral capillary bed with consequent increase in the transfer of oxygen, glucose and other  nutrients into the brain, which may result in immediate temporary reduction of subjective complaints of fatigue and cognitive impairment.

Δέχεται ως αληθινές τις βελτιώσεις στα αισθήματα κόπωσης και αντίληψης, μετά την αγγειοπλαστική, παραδεχόμενος πως η Νευρολογία δε μπορεί να τα μετρήσει ικανοποιητικά.

Το ερώτημα που προκύπτει λοιπόν, είναι: πόσο αυξημένη φλεβική πίεση απαιτείται ώστε το CCSVI να επιτρέπει τη ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού; Αλλιώς: τί ποσοστό υποαιμάτωσης οδηγεί σε υποξία και θάνατο ολιγοδενδροκυττάρων;

Σε δική του έρευνα πάνω σε 16 ασθενείς με RR MS και 8 υγιείς είχε δειχθεί πως όσο χειρότερο το CCSVI, τόσο χειρότερη η αιμάτωση του εγκεφάλου.  Ακόμη και συγκρινόμενοι μεταξύ τους οι ασθενείς είχαν διαφορές, με αυτούς που είχαν περισσότερες εξωκρανιακές στενώσεις να έχουν δραματικά μειωμένη αιμάτωση.

Αυτός, κατά τη γνώμη του, είναι ο κεντρικός ρόλος του CCSVI στην MS.

Κάπου εδώ, όμως, κάνει την πλήρη στροφή ξεκαθαρίζοντας πως, αν και η πυροδότηση των γεγονότων είναι πιθανόν το CCSVI, στην πορεία η MS γίνεται μία αυτοάνοση διαδικασία.  Δεν εξηγεί, δε μπαίνει σε λεπτομέρειες, αλλά υπογραμμίζει πως τα τροποποιητικά φάρμακα βοηθάνε, και αυτό είναι μία ένδειξη αυτοανοσίας στην MS.  Ακούστε το, αν θέλετε, στο τριακοστό όγδοο λεπτό να το συζητήσουμε.  Εκεί φαίνεται να χωρίζει την MS σε ασθένεια δύο σταδίων: στα πρώτα στάδια είναι περισσότερο ωφέλιμο, λέει, να κάνεις αγγειοπλαστική, από ότι σε προχωρημένα στάδια, στα οποία η MS αποκτά αυτοάνοσο χαρακτήρα.  Ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω τη διάκριση.  Ευπρόσδεκτη οποιαδήποτε διευκρίνηση.

Κλείνει με την έρευνα που εκπόνησε ο ίδιος μαζί με τον Dr. Haacke, στην οποία βρήκαν μεωμένη ορατότητα των φλεβών στον εγκέφαλο ασθενών με MS, εύρημα που διασταύρωσαν αργότερα και στους ασθενείς με CCSVI.  “20% lower venous volume” είχαν οι ασθενείς με MS και CCSVI, σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό.  Συγκρίνοντας το ενδοκρανιακό και εξωκρανιακό pattern, πρόσεξαν πως όσο περισσότερες οι εξωκρανιακές στενώσεις, τόσο λιγότερες οι ορατές ενδοκρανιακά φλέβες.  Εικάζουν πως, με τον χρόνο, επέρχεται μία μορφολογική αλλοίωση των φλεβών εντός του εγκεφάλου, κατά το ακόλουθο μοντέλο:

decreased metabolism -> hypoxia -> gloiosis -> morphological changes/atrophy of the veins in the brain

Μία εν συνόλω ενδιαφέρουσα ομιλία.

Το εγωιστικό γονίδιο της αυτοανοσίας

“Είναι πλέον ξεκάθαρο πως η πολλαπλή σκλήρυνση είναι μία πρωταρχικά αυτοάνοση ασθένεια” δήλωσε ο Dr. Alastair Compston, έπειτα από έρευνα που έδειξε επιβεβαίωση 23 προηγούμενων γονιδίων και συσχέτιση  29 νέων γονιδιακών παραλλαγών στην πολλαπλή σκλήρυνση.  Όλα τα γονίδια φαίνεται να έχουν σχέση με το ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ εμπλέκονται και στην εκδήλωση άλλων αυτοάνοσων παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 1, η ρευματοειδής αρθίτιδα και η νόσος του Crohn.  “Η ανακάλυψη αυτή προτείνει πέραν αμφιβολίας πως η σκλήρυνση είναι φλεγμονώδης αυτοάνοση αντίδραση και αφήνει στο περιθώριο εκκεντρικές και παράλογες ιδέες πως προκαλείται από φλεβικές ανωμαλίες” συμπληρώνει ο Νευρολόγος, που αμφιβάλλουμε αν έχει σταματήσει τη νόσο σε κανέναν ασθενή μέχρι τώρα.  Αλλά Cambridge είναι αυτό, το Πανεπιστήμιο που εργάζεται, και πέτυχε να δημιουργήσει εντυπώσεις.

Genetic risk and a primary role for cell-mediated immune mechanisms in multiple sclerosis

Αν μη τι άλλο, στα πλαίσια της υγιούς επιστημονικής έρευνας, δεν έλαβε υπόψη του προγενέστερη εργασία, του 2010, από το επάρατο Πανεπιστήμιο της Φεράρα πάλι, στην οποία η Dr. Ferlini είχε δείξει πως, σε σύνολο 211 γονιδίων, αρκετά ήταν υπεύθυνα για την ωρίμανση τόσο του ανοσοποιητικού όσο και του αγγειακού συστήματος ταυτόχρονα.

In addition, the region studied contains 211 known genes. Using a functional bioinformatics tool, we identified many genes interacting in both neurodegenerative and angiogenesis circuits. Notably, HSPA1L, HSP1A and HSP1B and the HLA-DQ2 gene network in both pathways.  Heat-shock proteins (HSPs) represent a group of regulatory proteins involved in a variety of processes, including immunity and angiogenesis [39,40]. In particular HSPA1L expression is modulated by ETS1 transcription factor and by SP100, a nuclear autoimmune antigen. Interestingly, genes negatively regulated by ETS1 and upregulated by SP100, such as HSPA1L, have anti-migratory or anti-angiogenic properties.

Custom CGH array profiling of copy number
variations (CNVs) on chromosome 6p21.32 (HLA locus) in patients with venous malformations associated with multiple sclerosis

Η επιβεβαίωση από το Cambridge πως πολλές γονιδιακές παραλλαγές σε ασθενείς με σκλήρυνση  έχουν σχέση με το ανοσοποιητικό δεν σημαίνει πως οι παραλλαγές αυτές είναι αποκλειστικοί δείκτες της σκλήρυνσης και φυσικά δε λύνει το πρόβλημα του νευροεκφυλισμού στην σκλήρυνση.  Πολύ σωστά διερωτώνται άλλοι ερευνητές εάν η σκλήρυνση είναι αυτοάνοση ασθένεια ή, καλύτερα, αυτοάνοση αντίδραση στον θάνατο κυττάρων.  Εάν είναι έτσι, η προδιάθεση ενός “ανώμαλου ανοσοποιητικού” είναι μόνο δευτερογενής.

Multiple sclerosis: autoimmune disease or autoimmune reaction?

Όμως ο Alastair Compston είναι ειλικρινής στις προθέσεις του.  Αυτό που επιθυμεί είναι να “καταστείλει την υστερία” γύρω από το CCSVI.