Tag Archives: λευκοκύτταρα

Χαρακτηριστικά ροής

Και όμως δεν κινείται.  Η ταχύτητα ροής του αίματος από τον εγκέφαλο προς την καρδιά σε ασθενείς με MS είναι η μισή από την ταχύτητα ροής σε έναν φυσιολογικό εγκέφαλο.

Αυτό υποστήριξαν ερευνητές Ακτινολόγοι το 2004, προσθέτοντας πως ο όγκος αίματος ήταν ο ίδιος σε ασθενείς με MS και υγιείς, αλλά όχι η ταχύτητα απομάκρυνσης.  Δεν είχαν ιδέα βέβαια τί μπορεί να ευθύνεται γι’ αυτό.

Microvascular abnormality in RRMS

Και όχι μόνο.  Άλλη έρευνα, του 2006, επίσης προγενέστερη του CCSVI, επισημαίνει πως σε σύγκριση μεταξύ τους οι ασθενείς με υποτροπιάζουσα σκλήρυνση και πρωτοπαθώς προϊούσα επέδειξαν επίσης διαφορές: οι ασθενείς με την πρωτοπαθώς προϊούσα μορφή της νόσου είχαν ακόμη χαμηλότερη ταχύτητα ροής σε σχέση με τους relapsing-remitting.

Pattern of hemodynamic impairment in MS

Ερώτημα: γιατί οι επίσημοι θεράποντες της νόσου Νευρολόγοι αγνοούσαν χαρακτηριστικά προβλήματα ροής στον εγκέφαλο των ασθενών;  Πιθανόν, γιατί τα θεωρούσαν αποτέλεσμα της νόσου;  Ακόμη και έτσι, δεν έπρεπε να εξηγηθεί με ποιό τρόπο η απομυελίνωση και ο νευροεκφυλισμός καθυστερούν τη ροή;  Δεν χρήζουν εξήγησης αυτά τα φαινόμενα και τώρα;

Το 2006 ο Zamboni παρουσίασε σε εργασία του τα 13 (τυχερό νούμερο) κοινότατα χαρακτηριστικά της Χρόνιας Φλεβικής Ανεπάρκειας των κάτω άκρων και της Πολλαπλής Σκλήρυνσης.  Αυτά είναι:

– περιφλεβική φλεγμονή

– έξοδος ερυθρών κυττάρων του αίματος

– εναπόθεση αιμοσιδερίνης

– έκφραση μορίων πρόσδεσης και ενεργοποίηση λευκών κυττάρων

– παρουσία μακροφάγων

– παρουσία Τ κυττάρων

– σίδηρος στα μακροφάγα

– υπερενεργές MMP (υπεύθυνες για την αποδόμηση πρωτεινών)

– υποενεργές TIMP (υπεύθυνες για τη ρύθμιση των MMP)

– συσσώρευση σιδήρου

– αιμοσιδερίνη στα ούρα

– μετάλλαξη στο γονίδιο HFE (συσχετίζεται με τη διαχείριση του σιδήρου στο σώμα)

– σχηματισμός φιβρίνης

Τα παραπάνω σημεία είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φλεβικής ανεπάρκειας των κάτω άκρων.  Καθώς ο Zamboni τα εντόπισε, ένα προς ένα, και στις εστίες των ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας, έμελλε να αναμετρηθεί με το ερώτημα: αφού στη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων όλα ξεκινάνε από ανώμαλη αιμοδυναμική (παλινδρόμηση ή εμπόδιο στη ροή), μήπως να ψάξουμε την αιμοδυναμική και στο κεντρικό νευρικό σύστημα;  Αν υπάρχει και εκεί ανώμαλη αιμοδυναμική, τότε η MS έχει όλα τα αποκλειστικά χαρακτηριστικά μίας φλεβικής ασθένειας.

Είναι κρίμα που η ιατρική κοινότητα άλλοτε αδιαφορεί, άλλοτε πολεμά ένα τόσο σημαντικό ερώτημα, που αξίζει να διερευνηθεί, έστω και για να μην επιβεβαιωθεί.

Η ανακάλυψη του CCSVI ορίζει και γεωγραφικά την προέλευση της ανώμαλης αιμοδυναμικής.

Πόσα χρόνια είναι γνωστή η MS?  130?  Τόσα χρόνια τίποτα, ούτε το αίμα, δεν κινούνταν.

Χρόνια Φλεβική Ανεπάρκεια

Δεν καταλαβαίνω.  Αν στη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων, προκαλούμενη συνήθως από μία ανεπαρκή βαλβίδα, συμβαίνουν αυτά που περιγράφονται από τους γιατρούς παρακάτω, τί το διαφορετικό έχει η εγκεφαλονωτιαία φλεβική ανεπάρκεια και θεωρείται από πολλούς αθώα κατάσταση;

Επιθεώρηση

Τα άρθρα που φιλοξενούνται στο τεύχος είναι πολλά, και αφορούν τη φυσιολογία/παθολογία της βαλβίδας στις χρόνιες φλεβικές ασθένειες των κάτω άκρων.  Η φλεβική ανεπάρκεια στα κάτω άκρα προκαλείται συνήθως από μία βαλβίδα που δεν κλείνει καλά, και επιτρέπει έτσι την επιστροφή αίματος προς τα κάτω, μακριά από την καρδιά.  Αντίθετα, στο CCSVI η φλεβική ανεπάρκεια προκαλείται όχι μόνο, αλλά αρκετά συχνά, από βαλβίδα που δεν ανοίγει καλά, με συνέπεια τη μείωση ροής και την παλινδρόμηση αίματος προς τα πάνω, και πάλι μακριά από την καρδιά.  Σε κάθε περίπτωση, το μοντέλο είναι ίδιο: παλινδρόμηση αίματος σε αντίθετη κατεύθυνση από την ευκταία.

Η πληθώρα γιατρών που παρουσιάζουν τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια στα κάτω άκρα χρησιμοποιεί, λοιπόν, τις εξής ενδιαφέρουσες προτάσεις:

the venous hypertension initiates a cascade of inflammatory reactions that may progress to edema, venous eczema, ankle skin hyperpigmentation, atrophie blanche, and other manifestations such as lipodermatosclerosis and venous leg ulcers.  (Bergan, 4).

Η αυξημένη φλεβική πίεση εγκαινιάζει έναν ανοσολογικό καταρράκτη με ορατές συνέπειες στο δέρμα.

Our work suggests that venous hypertension causes a shear stress–dependent leukocyte-endothelial interaction, which has all of the manifestations of chronic inflammation. These are leukocyte rolling, firm adhesion to endothelium, and subsequent migration of the cells through the endothelial barrier into parenchyma of valves and vein walls. There, macrophages elaborate MMPs, which destroy elastin and possibly collagen as well.  (Bergan, 6-7)

Προσκόλληση των λευκών κυττάρων του αίματος στο ενδοθήλιο λόγω φλεβικής πίεσης, ρήξη των δεσμών των κυττάρων στο ενδοθήλιο, και διαρροή λευκών κυττάρων.  Η καταστροφή του κολλαγόνου που αναφέρει ο γιατρός έχει εντοπιστεί και από τον Ζαμπόνι στις σφαγίτιδες ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση (δείτε σελ. 7 της παρουσίασης):

Collagen type

Οι βαλβίδες εξασφαλίζουν τη μονόδρομη κυκλοφορία του αίματος.  Είναι εξαιρετικά σημαντική η σωστή λειτουργία τους.  Σε άλλο άρθρο είχαμε αναφέρει πως ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων δεν έχει βαλβίδες στις σφαγίτιδες, χωρίς να πάσχει από την απουσία τους – σημάδι, πιθανόν, πως ο Homo Sapiens, λόγω της όρθιας στάσης σώματος και της βαρύτητας τις έχει όλο και λιγότερο ανάγκη στο συγκεκριμένο σημείο.  Στα κάτω άκρα, βέβαια, η απομάκρυνση των βαλβίδων δε λύνει το πρόβλημα, ίσως το επιδεινώνει κιόλας.  Στο δεύτερο άρθρο του τεύχους του Medicographia (Lurie, 12-7) ο γιατρός σχολιάζει τις τεχνητές βαλβίδες, που δεν αποκλείεται, συμπληρώνω εγώ, να χρησιμοποιηθούν και στο CCSVI στο μέλλον.

Τρίτο άρθρο: ο Ιταλός Caggiati περιγράφει την εμβρυολογική προέλευση των βαλβίδων στις φλέβες του σώματος: εμφανίζονται μόλις η καρδιά του εμβρύου αρχίζει να χτυπάει, ενώ πρωτοπεριγράφησαν στην ιατρική το 1554, και λίγο αργότερα, ως “μεμβράνες που εμποδίζουν την επιστροφή του αίματος”.  Το εντυπωσιακό είναι πως η θέση τους στο σώμα  μπορεί να αλλάξει μετά τη γέννα του εμβρύου (!):

Differences with regard to their distribution and characteristics in different areas of the human body start immediately after birth. In 1981, Maros pointed out that “Certain findings suggest a reorganization after birth of the venous valves which are frequently met in fetus. The close relation between hemodynamic mechanisms and the blood guiding structures may explain the changes (disappearance or persistence) of venous valves in some areas after birth”.  (18)

Οι φυσιολογικές βαλβίδες φθείρονται και γερνούν με το πέρας του χρόνου, αποκτώντας ακόμη περισσότερη ανελαστικότητα, ειδικά μετά την ηλικία των 30.  Ο γιατρός αναφέρει βέβαια πως αυτό δεν επηρεάζει πολύ τη λειτουργία τους και την παρεμπόδιση της παλιδρόμησης, φοβάμαι όμως πως σε ασθενείς βαλβίδες τύπου CCSVI, το οποίο επίσης προτάθηκε πως εξελίσσεται στον χρόνο, θα οξύνονται τα φαινόμενα.  Υπάρχει ακόμη και εξελικτική πρόνοια στη διατήρηση ή όχι μίας βαλβίδας, αφού κάποιοι επιστήμονες αναφέρουν πως οι βαλβίδες τείνουν να μειώνονται σε αριθμό με το πέρας του χρόνου στον ίδιο άνθρωπο, αλλά όχι σε όλα τα σημεία, μόνο σε εκείνα που έχουν επικρατούσα καλή μονόδρομη ροή:

According to Gottlob and May, “venous systems, in which unidirectional flow conditions are prevalent, tend to lose their ‘superfluous’ valves more readily, whereas systems, in which heavier strain is exerted on the valves due to hydrostatic stress or reversed flow, preserve their valves throughout life.” (21)

Προσπερνώ και άλλα σημεία που θα άξιζαν σχολιασμού, χάριν οικονομίας.  Αρκετά άρθρα παρακάτω, ο γιατρός Schmid-Schoenbein, εξηγώντας και αυτός πώς μία ανεπαρκής βαλβίδα προκαλεί στα κάτω άκρα φλεγμονή με την παρουσία Τ κυττάρων και μακροφάγων (βλέπε σκλήρυνση), παρατηρεί πως η φλεγμονή είναι φυσιολογικός διορθωτικός μηχανισμός:

The inflammation is manifest in the form of activated endothelium, leukocyte adhesion to the endothelium and migration into the tissue, mast cell degranulation, and T-lymphocyte and monocyte infiltration with macrophage transformation. […] The inflammatory cascade serves fundamentally as a tissue repair mechanism. (38)

Μήπως, λοιπόν, η καταστολή της φλεγμονής, που συνιστάται στην πολλαπλή σκλήρυνση ως ενδεδειγμένη θεραπεία (χρόνια λήψη κορτιζόνης, ανοσοτροποποιητικά για τη μείωση του αριθμού των φλεγμονών) κάνει μακροπρόθεσμα κακό;  Η φλεγμονή είναι ο μόνος διορθωτικός μηχανισμός για την απομάκρυνση των νεκρών ιστών και την ενθάρρυνση δημιουργίας νέων, υγιών ιστών.  Το σχόλιό μου αφορά πλέον την ΧΕΝΦΑ, και όχι μόνο τη φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων: αν η ζημιά σε ένα υγιές κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλείται από τη χρόνια κακή κυκλοφορία του αίματος σε αυτό και η φλεγμονή (υποτροπή) είναι η φυσιολογική αντίδραση στη ζημιά, τότε βγάζει νόημα το γιατί δεν έχει σημασία να μειώνεις τις υποτροπές (με ανοσοτροποποιητικά) αφού δεν επηρεάζεις την αναπηρία, και φυσικά έχει απόλυτο νόημα το γιατί υπάρχει σταθερή επιδείνωση σε όλους, ακόμη και χωρίς υποτροπές-φλεγμονές (progressive).  H ανεπάρκεια των διαθέσιμων φαρμάκων για την σκλήρυνση είναι τελικά μεγαλύτερη από κάθε φλεβική ανεπάρκεια.

Όσο περισσότερα καταλαβαίνω (ή νομίζω ότι καταλαβαίνω έστω), τόσο περισσότερο δεν καταλαβαίνω γιατί κάποιος μπορεί να θεωρεί τη ΧΕΝΦΑ αθώα κατάσταση.

Ισχαιμία

Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, η ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού και η παρουσία των Τ κυττάρων (κύτταρα του ανοσοποιητικού), χαρακτηρίζουν την παθολογία της σκλήρυνσης.

Ο αιματεγκεφαλικός φραγμός είναι η προστασία του εγκέφαλου και του νωτιαίου μυελού από την εισροή ουσιών σε αυτά.  Υφίσταται χάρη στους σφιχτούς δεσμούς των κυττάρων του ενδοθηλίου – φανταστείτε το τελευταίο ως μία μεμβράνη που εμποδίζει την επικοινωνία μεταξύ του αίματος και των τριγύρω ιστών.  Στην σκλήρυνση, εμφανίζεται ρήξη του blood brain barrier (αιματεγκεφαλικού φραγμού), εξ αιτίας της οποίας κύτταρα του ανοσοποιητικού μεταναστεύουν από το αίμα και “επιτίθενται”, υποτίθεται, στη μυελίνη του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Ακόμη και έτσι, όμως, δεν εξηγείται γιατί διαρρηγνύεται, αρχικά, ο αιματεγκεφαλικός φραγμός.  Η αυτοάνοση θεωρία επιλέγει να χωρέσει εδώ την πιθανή προσβολή από ιό, όπως ο Epstein-Barr, για να εξηγήσει τη διαταραχή του ενδοθηλίου, τη ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού και τη μετανάστευση των κυττάρων του ανοσοποιητικού στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

EBV

Όμως η μόλυνση/προσβολή από ιό είναι ένας μόνο λόγος από τους τρεις  λόγους που, σύμφωνα με μελετητές, ευνοεί την παρουσία μορίων πρόσδεσης, μόρια, δηλαδή, που βοηθάνε τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να κολλήσουν στο ενδοθήλιο, να εξέλθουν αυτού και να διαχυθούν στο γειτονικό όργανο – στην περίπτωσή μας, στον εγκέφαλο.  Οι άλλοι δύο λόγοι είναι η φλεγμονή και η ισχαιμία.

Η ισχαιμία είναι η μειωμένη παροχή αίματος, και συνεπώς οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών, σε ένα όργανο.  Πρόσφατα συσχετίστηκε με το CCSVI, καθώς εντοπίστηκε μειωμένη παροχή αίματος στον εγκέφαλο ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας, ευθέως ανάλογη με το βαθμό φλεβικής ανεπάρκειας που επιδεικνύει κάθε ασθενής – δείτε σχετικό άρθρο με τίτλο “Μειωμένη παροχή αίματος στον εγκέφαλο και CCSVI”.

Το εύρημα αυτό δεν κάνει καθόλου απίθανη την υπόθεση, που στηρίζουν σε εργασία τους τόσο ο Dr. Franz Alfons Schelling όσο και ο Dr. Marian Simka, πως η ρήξη του αιματεγκεφαλικού φραγμού στην σκλήρυνση και η παρουσία κυττάρων του ανοσοποιητικού στον εγκέφαλο οφείλεται, τελικά, στο φαινόμενο της αργής κυκλοφορίας του αίματος στο κεφάλι λόγω της αναγκαστικά αργής απομάκρυνσής του, εξ αιτίας του CCSVI.

Όπως περιγράφει ο πρώτος,

Immunocytes will only come sufficiently close and adhere to the inside of a blood vessel if and when the local blood flow has been abnormally slowed down.

Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού, δηλαδή, που κολυμπάνε μέσα στο αίμα, στις φλέβες, θα κολλήσουν στα τοιχώματα μίας φλέβας, ώστε να βγουν έξω από αυτή, μόνο αν έχει σημειωθεί μείωση της ροής του αίματος σε εκείνη την περιοχή.

Immunocytes

Ιδιαίτερα σημαντική παρατήρηση, την οποία ενισχύει και ο Dr. Simka, ο οποίος υποστηρίζει την ιδέα πως οι αιμοδυναμικές διαταραχές λόγω CCSVI ενισχύουν την παρουσία μορίων πρόσδεσης και την προσκόλληση κυττάρων του ανοσοποιητικού στο ενδοθήλιο, και συνεπώς την μετανάστευση των τελευταίων έξω από το αγγείο, στους γύρω ιστούς.

Contrary to inflammatory pathologies, expression of adhesion molecules in the cerebral endothelium in healthy individuals is very low. Under normal conditions, cerebral endothelium expresses only low levels of ICAM-1, while other adhesion molecules, such as VCAM-1 and ALCAM (Activated Leukocyte Cell Adhesion Molecule), are not constitutively expressed (Elovaara  et al., 2000). Consequently, immune cells very infrequently adhere to endotheliocytes and transmigrate across the blood-brain barrier. This situation, however, changes dramatically during brain inflammation, infection, or ischemia.

Ελλείψει αποδειξιμότητας της ιογενούς ή αυτοάνοσης αιτίας της σκλήρυνσης, η ισχαιμική προέλευση της ρήξης του αιματεγκεφαλικού φραγμού είναι υπόθεση που μπορεί να σταθεί, και μάλιστα συμπληρώνοντας την εικόνα ενός φλεβικού μοντέλου της MS.

BBB compromise

Αγγειακή Ανοσολογία

Με αυτόν τον κομψό τίτλο βαφτίζει ο Haacke το πάντρεμα της καρδιοαγγειακής και νευροαγγειακής έρευνας στην πολλαπλή σκλήρυνση.  Δε μπορούμε να αφήσουμε τις φλέβες απέξω πλέον, πιστεύει, και δεν είναι ο μόνος.

Πώς παντρεύει κανείς το ανοσοποιητικό με τις φλέβες;  Άξιες οι προτάσεις έως τώρα.  Ο Bergan, πριν τον Ζαμπόνι, στην εργασία με τίτλο Pathogenesis of primary chronic venous disease: insights from animal models of venous hypertension, έδειξε πως η διακοπή της ροής εντελώς σε μία φλέβα αρουραίου επέτρεψε σε κύτταρα του ανοσοποιητικού (λευκοκύτταρα) να μεταναστεύσουν από τα φλεβικά τείχη στους ιστούς.  Πολλαπλές μικροαιμορραγίες συνέβησαν από το σημείο στένωσης και πάνω, όπως και φλεγμονές και εξαγωγή ελεύθερων ριζών.  Ο Simka, κατά Ζαμπόνι, θεωρεί πως η παλίνδρομη ροή και αυξημένη πίεση αίματος σε μία φλέβα ευνοεί την παρουσία μορίων πρόσδεσης, τα οποία με τη σειρά τους είναι αυτά που χαλαρώνουν τα τοιχώματα των φλεβών και επιτρέπουν σε κύτταρα του αίματος, ανοσοποιητικά, να εξέλθουν.

Τη δεκαετία του 80 οι Swank et al έδειξαν πως υπήρχε μείωση της ροής του αίματος στον εγκέφαλο ασθενών με σκλήρυνση, η οποία μείωση μάλιστα ήταν αντίστοιχη της σφοδρότητας της νόσου.  Το αίμα έκανε περισσότερη ώρα να διέλθει από τη λευκή ουσία του εγκεφάλου, έδειξαν οι Law et al.

Ο Zamboni κοίταξε έξω από το κουτί της MS, τον εγκέφαλο, να βρει ανωμαλίες και τις βρήκε.  Συμβουλή του Haacke είναι να μην αγνοήσουμε τα ευρήματα.

Περισσότερες λεπτομέρεις στο άρθρο του:

http://www.expert-reviews.com/doi/pdf/10.1586/ern.10.174