Το σύμπαν δε συνωμοτεί

Είναι η new age spirituality: αν θέλεις κάτι πολύ, όλο το σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις. Αν το να πιστεύεις στον Θεό είναι αφέλεια και το να μη πιστεύεις πουθενά είναι σκέτη φρίκη, τότε η γενιά του Κοέλιο επιλέγει να πιστέψει στην καλή ενέργεια του σύμπαντος.

Από τις πλέον διαβρωτικές προτάσεις του πολιτισμού, η ιδέα πως το σύμπαν δίνει προσοχή στις επιθυμίες σου αναθρέφει μία γενιά ανθρώπων που μεταθέτουν τις ευθύνες των πράξεών τους σε αόρατους παράγοντες, αλλά ποτέ στους ιδίους.

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να κρίνει την πρόταση ψυχοθεραπευτών, πρόταση που έχει και τη συναίνεση της National MS Society, πως η πίστη βοηθά στη διαχείριση των χρόνιων ασθενειών.

Spirituality and chronic illness

Ας συμφωνήσουμε πως δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει ενέργεια του σύμπαντος, Θεός ή κάποια ευφυής διάνοια που ασχολείται με ανθρώπινες υποθέσεις.  Γι αυτό και η πίστη είναι προσωπική.  Θεωρείται δικαίωμα, και γίνεται σεβαστή και από το νόμο, ακριβώς επειδή είναι διαφορετική, διαφεύγει της καθολικότητας της επιστήμης και δεν είναι γενική αλήθεια.

Στις χρόνιες ασθένειες, στις οποίες το πεπερασμένο ανθρώπινο ον αναμετράται με τη φθορά, είναι αναμενόμενο να υποθέσει κανείς πως η καταφυγή σε προτάσεις α-χρονικότητας και αιωνιότητας προσφέρει ελπίδα και παρηγοριά.  Αν ο χρόνος είναι ο εχθρός μας, που όντως είναι, ας επινοήσουμε ένα επίπεδο στο οποίο ο χρόνος, και άρα η φθορά, δεν υπάρχουν.  Δε διαφωνώ πως έχουν γίνει έρευνες και μελέτες που δείχνουν ευεργετική την επίδραση της πίστης στις ασθένειες, στην τρίτη ηλικία ή σε τερματικές καταστάσεις.  Θα σχολίαζα, ωστόσο, πως κάτι τέτοιο δείχνει απλά τη δύναμη του φαινομένου πλασέμπο.

Είναι χαρακτηριστικό πως η πίστη βιώνεται, και δε μεταδίδεται, άρα είναι από τα πλέον υποκειμενικά και μη μετρήσιμα μεγέθη σε μία ασθένεια.  Είναι επίσης αλήθεια πως ενδιαφερόμαστε συλλογικά για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στους ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, και θα ήταν χρήσιμο ο,τιδήποτε είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.  Από “ειδικούς”, όμως, που αναπαράγουν το λεξιλόγιο της αυτοανοσίας και επιδιώκουν μάλλον κουκούλωμα των συμπτωμάτων των ασθενών μέσω της μειλίχιας ψυχολογίας που μπορεί να προσφέρει η πίστη, κάθε υπόδειξη είναι βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση.

Στην έρευνα που έχει επικολληθεί παραπάνω, το κοινό είναι Αμερικανοί.  Οι Αμερικανοί γενικά πιστεύουν στον Θεό σε ποσοστό 96%, ενώ βρίσκουν και κάτι “ηρωικό” στις δυσκολίες της ζωής (βλέπε διαφάνεια νο 25), καθώς πιστεύουν πως μέσα από τις δοκιμασίες αποκτούν ένα είδος αυθεντικότητας.

Το πιο σωστό θα ήταν να μετρηθεί το αντίθετο, που δεν το αρνείται και η εργασία: όχι αν η πίστη/διαλογισμός/πνευματικότητα επηρεάζουν την πορεία των χρόνιων ασθενειών (αρκετοί πιστεύουν πως τους βοηθάει ακόμη και στην ανακούφιση από συμπτώματα), αλλά αν η χρόνια ασθένεια και η εξέλιξή της επηρεάζει την εκδήλωση ή όχι θρησκευτικότητας.

Ο ασθενής έχει ανάγκη να πιστέψει οπουδήποτε.  Η ασθένεια είναι καθεστώς ανελευθερίας και συνεπώς η ανασφάλεια που προκαλεί είναι διαχειρίσιμη, αν είναι, μέσω ισχυρών αντιδότων.  Κάποιοι το λένε πίστη το αντίδοτο, άλλοι επιστήμη.  Χρέος της κοινωνίας είναι να θρέψει βέβαια όσο το δυνατόν λιγότερο εξαρτημένους ανθρώπους, και η επιστήμη είναι μία οδός απεξάρτησης.  Ωστόσο, και πάλι, όση ευθύνη και να έχει ο ασθενής που επιλέγει τη θρησκεία για τη διαχείριση των προβλημάτων του, η ευθύνη αυτών που το λεξικό, και μόνο το λεξικό, τους λέει θεράποντες είναι διαφορετική.

Οι τελευταίοι οφείλουν να παρέχουν επιστήμη στον ασθενή, και όχι πίστη.

Συζητώντας τη ματαιότητα της “αυτοάνοσης ορθοδοξίας” στην πολλαπλή σκλήρυνση, o Dr. Chaudhuri δήλωσε πως

Extrapolation of EAE data to MS is guided purely by faith rather than by science.
MS is not autoimmune

Η ταύτιση της πειραματικής αλλεργικής εγκεφαλοπάθειας με την σκλήρυνση (ταύτιση πάνω στην οποία βασίστηκε η αυτοανοσία και τα φάρμακά της) διαπνέεται αποκλειστικά από πίστη και όχι επιστήμη.  Αν θέλεις να πιστέψεις κάτι πολύ, όλα τα ποντίκια συνωμοτούν για να το πιστέψεις.

  1. η γνωμη του κοινου: 10/10 (μην το χασετε!)

Leave a Comment